अनुसूचित जाती घटकातील लाभार्थी महिलांसाठी ₹339.14 कोटींची तरतूद; ₹1,500 कधी खात्यावर जमा होणार याकडे लक्ष
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २७ सप्टेंबर २०२६ ।। ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण’ योजनेच्या ऑगस्ट महिन्याच्या हप्त्याची वाट पाहणाऱ्या महिलांसाठी महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाने अनुसूचित जाती घटकातील पात्र महिला लाभार्थ्यांसाठी ₹339.14 कोटींचा निधी महिला व बालविकास विभागाकडे वितरित करण्यास मंजुरी दिली आहे. त्यामुळे ऑगस्टचा रखडलेला ₹1,500 हप्ता देण्याच्या प्रशासकीय प्रक्रियेला वेग येण्याची शक्यता आहे. मात्र निधी मंजूर झाला म्हणजे प्रत्येक लाभार्थीच्या खात्यात त्याच दिवशी पैसे पडतात, असा अर्थ काढणे घाईचे ठरेल.
२४ सप्टेंबरच्या शासन निर्णयानुसार हा निधी अनुसूचित जाती घटकातील पात्र लाभार्थी महिलांपर्यंत पोहोचवण्याची जबाबदारी संबंधित यंत्रणेवर आहे. म्हणजेच ₹339.14 कोटी ही प्रत्येक महिलेच्या खात्यावर जमा होणारी रक्कम नसून निधीची एकूण तरतूद आहे. योजनेनुसार पात्र महिलांना दरमहा ₹1,500 थेट लाभ हस्तांतरणाच्या माध्यमातून दिले जातात. त्यामुळे सोशल मीडियावर फिरणाऱ्या ‘ऑगस्टला ₹3,000 मिळणार’ अशा चर्चांना शासन निर्णयातून थेट आधार मिळत नाही.
मग पैसे कधी येणार? हाच खरा प्रश्न आहे. उपलब्ध माहितीनुसार ऑगस्ट हप्त्याचे वितरण टप्प्याटप्प्याने होण्याची शक्यता आहे. काही वृत्तांमध्ये २४ सप्टेंबरनंतर पैसे जमा होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली होती; परंतु सर्व पात्र महिलांसाठी एकच अधिकृत जमा तारीख जाहीर झाल्याचे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. त्यामुळे ‘या तारखेला नक्की पैसे येणार’ अशा संदेशांवर लाभार्थींनी अवलंबून राहू नये.
या योजनेची सुरुवात जुलै २०२४ मध्ये करण्यात आली. त्यानंतर पात्रता तपासणी आणि ई-केवायसी प्रक्रियेमुळे लाभार्थी संख्येत बदल झाला. उत्पन्नाची मर्यादा, वाहनासंबंधीचे निकष, वयोमर्यादा आणि इतर पात्रता अटींच्या आधारे काही नावे वगळण्यात आल्याचे विविध अहवालांमध्ये नमूद झाले आहे. त्यामुळे निधी मंजूर झाला असला तरी पात्रता आणि कागदपत्रांची पडताळणी महत्त्वाची राहणार आहे.
दरम्यान, विधानसभा निवडणुकीपूर्वी महायुतीने या योजनेचा मासिक लाभ ₹1,500 वरून ₹2,100 करण्याचे आश्वासन दिले होते. मात्र सप्टेंबर २०२६ पर्यंत नियमित मासिक लाभ ₹1,500 इतकाच असल्याचे उपलब्ध माहितीतून स्पष्ट होते. महिला व बालविकास मंत्री आदिती तटकरे यांनीही ₹2,100च्या निर्णयाबाबत योग्य वेळी निर्णय घेतला जाईल, अशी भूमिका यापूर्वी मांडली आहे. त्यामुळे सध्या महिलांच्या हातात येणाऱ्या रकमेबाबत ₹2,100चा अंदाज बांधण्यापेक्षा शासनाचा अधिकृत निर्णय पाहणेच योग्य ठरेल.
ऑगस्टचा हप्ता उशिरा का होईना, पण त्यासाठी निधी वितरणाची प्रक्रिया पुढे सरकली आहे. आता महिलांची नजर शासनाच्या पुढील आदेशावर आणि प्रत्यक्ष बँक खात्यात जमा होणाऱ्या रकमेवर आहे. घोषणा कितीही मोठी असली, तरी लाभार्थी महिलेच्या खात्यात पैसा जमा झाला तरच योजनेचा खरा अर्थ आहे.