IMDच्या ताज्या इशाऱ्यात महाराष्ट्रातील प्रमुख उपविभागांना २७ सप्टेंबरसाठी मोठ्या पावसाचा इशारा नाही; सोशल मीडियावरील १९ राज्यांच्या दाव्याबाबत सावधगिरी आवश्यक
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २७ सप्टेंबर २०२६ ।। मान्सूनच्या अखेरच्या टप्प्यात पावसाने पुन्हा जोर धरल्याच्या बातम्या नागरिक आणि शेतकऱ्यांचे लक्ष वेधून घेत आहेत. मात्र हवामानाच्या नावाखाली फिरणाऱ्या प्रत्येक ‘हाय अलर्ट’कडे डोळे झाकून विश्वास ठेवणे धोकादायक ठरू शकते. २६ सप्टेंबर रोजी भारतीय हवामान विभागाच्या प्रादेशिक केंद्राने जारी केलेल्या ताज्या इशाऱ्यानुसार, २७ सप्टेंबरसाठी कोकण-गोवा, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि विदर्भ या महाराष्ट्रातील प्रमुख उपविभागांना कोणताही विशेष इशारा देण्यात आलेला नाही. त्यामुळे ‘महाराष्ट्रात अतिमुसळधार पाऊस दाणादाण उडवणार’ असा सरसकट दावा सध्याच्या अधिकृत इशाऱ्याशी जुळत नाही.
विशेष म्हणजे, महाराष्ट्रासाठी परिस्थिती २७ सप्टेंबरनंतर काहीशी बदलताना दिसते. IMDच्या प्रादेशिक इशाऱ्यानुसार मध्य महाराष्ट्रात २८ ते ३० सप्टेंबरदरम्यान मेघगर्जना, विजांचा कडकडाट आणि वादळी स्थितीची शक्यता नमूद करण्यात आली आहे. विदर्भासाठी २६ सप्टेंबरला मेघगर्जना-विजांचा इशारा होता; मात्र २७ सप्टेंबरसाठी तेथेही विशेष इशारा नाही. मराठवाडा आणि कोकण-गोवा विभागांसाठी २७ सप्टेंबरला ‘नो वॉर्निंग’ अशी नोंद आहे.
मूळ दाव्यात उत्तर प्रदेश, बिहार, राजस्थान, दिल्ली, हरियाणा, उत्तराखंड, हिमाचल प्रदेश, पंजाब, जम्मू-कश्मीर, झारखंड, पश्चिम बंगाल, ओडिशा, तेलंगणा, आंध्र प्रदेश, छत्तीसगड, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, गुजरात आणि आसाम अशा १९ राज्यांमध्ये मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाचा इशारा असल्याचे सांगितले आहे. तसेच ताशी ८० ते ८५ किलोमीटर वेगाने वारे वाहतील, असा दावा करण्यात आला आहे. मात्र २७ सप्टेंबरसाठी महाराष्ट्राबाबत उपलब्ध अधिकृत प्रादेशिक इशारा हा दावा पुष्टी करत नाही. त्यामुळे ‘१९ राज्यांना हाय अलर्ट’ ही माहिती कोणत्या विशिष्ट बुलेटिनवर आधारित आहे, हे स्पष्ट केल्याशिवाय ती अंतिम सत्य मानणे योग्य ठरणार नाही.
आणखी एक दुरुस्ती महत्त्वाची आहे. २७ सप्टेंबर २०२६ हा रविवार आहे, शनिवार नाही. हवामानाचा इशारा कोणत्या दिवसासाठी आहे, यातील एका दिवसाची चूकही नागरिकांच्या नियोजनावर परिणाम करू शकते. त्यामुळे शेतकरी, प्रवासी आणि मच्छीमारांनी सोशल मीडिया संदेशांपेक्षा IMDचे ताजे बुलेटिन, स्थानिक जिल्हा इशारे आणि प्रशासनाच्या सूचना तपासणे अधिक सुरक्षित ठरेल.
पाऊस हा दिलासा असतो; पण अंदाजाचे अतिरंजित रूपांतर धास्तीत करणे ही वेगळीच गोष्ट. महाराष्ट्रासाठी २७ सप्टेंबरला सध्याच्या अधिकृत माहितीनुसार अतिवृष्टीचा हाय अलर्ट नसला, तरी हवामान झपाट्याने बदलू शकते. त्यामुळे पुढील बुलेटिनकडे लक्ष ठेवणे आणि स्थानिक पातळीवरील इशाऱ्यांना प्राधान्य देणे, हाच सुज्ञ मार्ग आहे.