नोटीस आली तरी ERO कार्यालयाची धावपळ टळणार; BLO घरी येऊन कागदपत्रे घेणार, महाराष्ट्रात दावे-हरकतींसाठी १२ ऑक्टोबरपर्यंत मुदत
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २७ सप्टेंबर २०२६ ।। मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरीक्षणावरून म्हणजेच SIRवर सुरू असलेल्या वादाच्या पार्श्वभूमीवर निवडणूक आयोगाने शनिवारी मतदारांसाठी प्रक्रिया सुलभ करणारे महत्त्वाचे निर्णय जाहीर केले. मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार तसेच निवडणूक आयुक्त सुखबीर सिंह संधू आणि विवेक जोशी यांच्या बैठकीनंतर आयोगाने स्पष्ट केले की, जुन्या मतदार यादीशी नोंद मॅप न झाल्यामुळे किंवा ‘logical discrepancy’ आढळल्यामुळे नोटीस मिळालेल्या मतदारांना सर्वसाधारणपणे Electoral Registration Officer अर्थात EROसमोर प्रत्यक्ष हजर राहण्याची गरज राहणार नाही. संबंधित Booth Level Officer म्हणजेच BLO मतदाराच्या घरी जाऊन आवश्यक कागदपत्रे घेईल आणि ती ECINET प्रणालीवर अपलोड करेल. सुनावणी घ्यावी लागलीच तर ती अपवादात्मक प्रकरणांत होईल आणि शक्य तितक्या सुनावण्या ऑनलाइन घेण्याचे आयोगाने स्पष्ट केले आहे. मतदार स्वतः उपस्थित राहू शकत नसल्यास अधिकृत कुटुंबीयालाही त्याच्या वतीने उपस्थित राहण्याची मुभा असेल.
SIRच्या प्रक्रियेत कागदपत्रे, नोटिसा आणि सुनावणी यामुळे सामान्य मतदाराची होणारी धावपळ कमी करण्यासाठी जिल्हा निवडणूक अधिकाऱ्यांना विशेष शिबिरे आणि हेल्प डेस्क उभारण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. रात्रीच्या निवाऱ्यांमध्ये राहणारे नागरिक, मजूर, गरीब आणि बेघर मतदारांना विशेष सहाय्य देण्यावरही आयोगाने भर दिला आहे. त्याचबरोबर ECINET प्रणालीची कायदेशीर आणि तांत्रिक पातळीवर तपासणी करण्यासाठी वरिष्ठ उपनिवडणूक आयुक्तांच्या अध्यक्षतेखाली समिती स्थापन केली जाणार असून IIT किंवा IIITमधील स्वतंत्र तज्ज्ञाचा समावेश केला जाणार आहे. दिल्लीतील दावे-हरकतींची मुदत ३० ऑक्टोबरपर्यंत, तर त्यांचा निपटारा ३० नोव्हेंबरपर्यंत करण्यात आला आहे. महाराष्ट्रासाठी दावे आणि हरकती दाखल करण्याची मुदत <strong>१२ ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत, तर त्यांचा निपटारा <strong>१० नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत वाढवण्यात आल्याची ताजी माहिती आयोगाने दिली आहे. SIRचा आदेश आणि त्यानंतरची वेळापत्रके पूर्ण आयोगाच्या मंजुरीनेच जारी झाल्याचेही आयोगाने स्पष्ट केले आहे.
दरम्यान, महाराष्ट्रातील मतदारांनी SIRमध्ये सर्वाधिक लक्ष द्यायचे ते आपल्या नावाच्या स्थितीकडे. महाराष्ट्राच्या मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांच्या संकेतस्थळावर SIR-2026साठी मतदारनाव शोधणे, दावे-हरकती दाखल करणे, हेल्प डेस्कची माहिती आणि यादी पाहण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. ASDD म्हणजे अनुपस्थित, स्थलांतरित, मृत किंवा दुबार नोंद असलेले मतदार. अशा यादीत नाव आढळल्यास ते अंतिम निष्कर्ष मानून गप्प बसणे योग्य नाही; संबंधित प्रक्रिया, कागदपत्रे आणि दुरुस्तीची संधी तपासणे महत्त्वाचे आहे. पुणे जिल्ह्याच्या अधिकृत SIR पानावरही BLO घरभेटी, कागदपत्रे, प्रारूप यादी आणि SIR नोटीस-सुनावणीची माहिती उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. त्यामुळे मतदारांनी अफवांवर नव्हे तर अधिकृत यादीवर विश्वास ठेवावा, आपले नाव तपासावे आणि नोटीस आल्यास मुदतीत उत्तर द्यावे. मतदार यादी ही केवळ सरकारी कागदावरची नोंद नाही; ती मतदानाच्या अधिकाराशी जोडलेली नोंद असल्याने प्रत्येक मतदाराने तिची स्थिती स्वतः तपासणे आता अधिक महत्त्वाचे ठरणार आहे.