ऑक्टोबरच्या सुरुवातीलाच सोन्या-चांदीला पुन्हा तेजी; फेडचा निर्णय, डॉलर, बाँड यील्ड आणि सणासुदीची मागणी ठरवणार पुढचा भाव
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २ ऑक्टोबर २०२६ ।। ऑगस्टमध्ये विक्रमाची शिखरे गाठणाऱ्या सोन्याने सप्टेंबरमध्ये तब्बल सहा हजार रुपयांची घसरण पाहिली आणि आता ऑक्टोबरच्या पहिल्याच दिवसांत पुन्हा डोके वर काढले आहे. म्हणजे सोने स्वस्त होण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या ग्राहकांनी सध्या बाजाराकडे डोळेझाक करू नये, एवढे नक्की! १ ऑक्टोबरला देशांतर्गत बाजारात २४ कॅरेट सोन्याचा दर सुमारे १,४९,८८० रुपये प्रति १० ग्रॅम, तर चांदीचा दर सुमारे २,२६,०१० रुपये किलो नोंदवला गेला. MCXवर डिसेंबर सोन्याचा वायदा १.४९ लाख रुपयांच्या आसपास होता. मात्र या तेजीला दुसरी बाजूही आहे. अमेरिकेतील ट्रेझरी यील्ड आणि मजबूत डॉलर सोन्यावर दबाव आणत आहेत. १ ऑक्टोबरच्या आंतरराष्ट्रीय बाजारातही याच कारणांमुळे सोन्याची तेजी मर्यादित राहिली. म्हणजे बाजारात बैल आणि अस्वल दोघेही आपापली शिंगे रोवून उभे आहेत.
सोन्याची पुढची दिशा ठरवण्यात आता अमेरिकेची फेडरल रिझर्व्ह महत्त्वाची ठरणार आहे. न्यूयॉर्क फेडचे अध्यक्ष John Williams यांनी ऑक्टोबरमध्ये तातडीने व्याजदर वाढवण्याची गरज नसल्याचे संकेत दिले आहेत. त्यांच्या वक्तव्यानंतर ऑक्टोबरमधील दरवाढीच्या बाजारातील अपेक्षा कमी झाल्या. व्याजदर वाढीला विलंब झाला आणि अमेरिकी रोख्यांचे यील्ड तसेच डॉलर नरमले, तर सोन्याला आधार मिळू शकतो; उलट महागाईचा दबाव वाढून दरवाढीची शक्यता बळावली तर सोन्यावर दबाव येऊ शकतो. त्यामुळे “दिवाळीपर्यंत सोने नक्की १.६० लाखांवर जाणार” किंवा “नक्की स्वस्त होणार”, अशी भविष्यवाणी सध्या करणे म्हणजे बाजाराला भविष्य सांगणाऱ्या पोपटाची भूमिका देणे होईल.
भारतीय बाजारासाठी मात्र दसरा-दिवाळी आणि लग्नसराईची मागणी महत्त्वाची आहे. World Gold Councilच्या जून २०२६पर्यंतच्या आकडेवारीनुसार, भारतातील सोन्याची मागणी महाग भावामुळे किंमतीबाबत संवेदनशील झाली आहे; तरी सणासुदीची आणि लग्नाची खरेदी मागणीला आधार देऊ शकते. महागाईमुळे ग्राहक हलके दागिने किंवा जुने सोने देऊन नवीन दागिने घेण्याकडे वळत असल्याचेही संकेत आहेत. त्यामुळे पुढील काळात फेडचे व्याजदर, अमेरिकी डॉलर, ट्रेझरी यील्ड, जागतिक तणाव आणि भारतीय सणासुदीची प्रत्यक्ष मागणी हे पाच घटक सोन्याचा काटा कुठे झुकवतात, हे पाहावे लागेल. १.६० लाखांचा टप्पा शक्यतेच्या चर्चेत असला तरी तो निश्चित भाव नाही; बाजाराची दिशा रोज बदलू शकते.