‘अर्णव’चा महाराष्ट्राला पावसाचा फटका!

पश्चिमेकडील वाऱ्यांनी वादळाची दिशा बदलली; आंध्र प्रदेशात मुसळधार पाऊस, महाराष्ट्रात मात्र सर्वदूर पावसाची अपेक्षा फोल

महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।।बंगालच्या उपसागरातून उठलेल्या ‘अर्णव’ चक्रीवादळाकडून महाराष्ट्राला पावसाची आशा होती; मात्र निसर्गाच्या गणिताने पुन्हा एकदा अंदाजांना छेद दिला. भारतीय हवामानशास्त्र विभागाच्या (आयएमडी) माहितीनुसार, २८ ऑक्टोबरला आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीजवळ असलेले हे वादळ उत्तर-वायव्य दिशेने सरकले आणि त्याची तीव्रता कमी होऊ लागली. महाराष्ट्रात आधीच पावसाच्या अनिश्चिततेने शेतकरी आणि नागरिक चिंतेत असताना, या वादळामुळे राज्यभर जोरदार पाऊस पडेल, अशी अपेक्षा निर्माण झाली होती. मात्र, वादळाचा प्रवास अपेक्षित दिशेने न झाल्याने त्याचा सर्वदूर लाभ महाराष्ट्राला मिळाला नाही. आंध्र प्रदेश आणि ओडिशाच्या काही भागांत मुसळधार पावसाचा धोका कायम राहिला; परंतु महाराष्ट्राच्या प्रत्येक भागात सारखाच पाऊस पडेल, असे चित्र निर्माण झाले नाही. हवामानाचा अंदाज म्हणजे हमखास पावसाची पावती नव्हे, याची जाणीव या घडामोडींनी पुन्हा करून दिली.

वादळाच्या मार्गावर वातावरणातील वरच्या थरात वाहणाऱ्या पश्चिमेकडील वाऱ्यांचा प्रभाव महत्त्वाचा ठरल्याचे हवामानविषयक वृत्तांत नमूद करतात. साधारण पाच ते दहा किलोमीटर उंचीवरील वाऱ्यांच्या प्रवाहामुळे वादळाची दिशा आणि त्याचा पावसाचा पट्टा बदलू शकतो. त्यामुळे महाराष्ट्रात अपेक्षित असलेला व्यापक पाऊस प्रत्यक्षात पडला नाही. आयएमडीच्या २९ ऑक्टोबरच्या माहितीनुसार, ‘अर्णव’ची तीव्रता कमी होऊन दक्षिण छत्तीसगड आणि लगतच्या दक्षिण ओडिशा परिसरात कमी दाबाची स्थिती निर्माण झाली होती. मात्र, याचा अर्थ महाराष्ट्रात पाऊस अजिबात पडणार नाही, असा होत नाही. पूर्व विदर्भासह काही भागांत स्थानिक वातावरणानुसार पावसाच्या सरी पडू शकतात. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी केवळ चक्रीवादळाच्या नावावर विसंबून राहण्याऐवजी जिल्हानिहाय हवामान अंदाज आणि स्थानिक प्रशासनाच्या सूचनांकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.

दरम्यान, दक्षिण अंदमान समुद्रात नव्याने चक्रीय स्थिती निर्माण झाल्याने आणखी एका हवामान प्रणालीकडे लक्ष लागले आहे. आयएमडीच्या २८ ऑक्टोबरच्या सागरी हवामान बुलेटिननुसार, या भागातील चक्रीय स्थिती कायम असून पुढील काळात कमी दाबाचे क्षेत्र तयार होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली होती. मात्र, त्याचे चक्रीवादळात रूपांतर होईल किंवा महाराष्ट्राला त्याचा निश्चित पाऊस मिळेल, असे आताच ठामपणे सांगता येणार नाही. दुष्काळसदृश परिस्थिती, शेतीतील ओलाव्याची कमतरता आणि पावसाच्या बदलत्या वेळापत्रकामुळे राज्यातील शेतकऱ्यांची चिंता कायम आहे. ढग दिसले म्हणजे पाऊस पडणार आणि चक्रीवादळ आले म्हणजे दुष्काळ हटणार, अशा समजुतींना हवामानाचे बदलते गणित वारंवार धक्का देत आहे. त्यामुळे पुढील काही दिवसांत आयएमडीचे अद्ययावत अंदाज तपासणे महत्त्वाचे ठरेल.