दिल्ली ते वाराणसी प्रवास ३ तास ३३ मिनिटांत करण्याचे नियोजन; पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या मंजुरीची रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांची माहिती, विमानापेक्षा कमी भाड्याचा दावा.
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। देशातील अतिवेगवान रेल्वेचे स्वप्न आता उत्तर भारताच्या दिशेने सरकू लागले आहे. मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेनचे काम सुरू असतानाच दिल्ली ते वाराणसी आणि पुढे गुवाहाटीपर्यंत जोडणी करणाऱ्या प्रस्तावित नॉर्दर्न बुलेट ट्रेन कॉरिडॉरची चर्चा सुरू झाली आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी या कॉरिडॉरला मंजुरी दिल्याची माहिती केंद्रीय रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी ३१ ऑक्टोबर रोजी दिली. प्रस्तावित मार्ग दिल्लीहून आग्रा, कानपूर, लखनौ, अयोध्या आणि वाराणसीमार्गे पाटणा, सिलीगुडी आणि गुवाहाटीकडे जाणार आहे. या मार्गावर दिल्ली ते वाराणसी प्रवासासाठी तीन तास ३३ मिनिटांचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. दिल्ली ते आग्रा ५९ मिनिटांत, तर दिल्ली ते लखनौ दोन तास १२ मिनिटांत पोहोचण्याचे नियोजन असल्याचेही वैष्णव यांनी सांगितले. मात्र, प्रवाशांनी हे वेळेचे आकडे प्रत्यक्ष सुरू झालेल्या रेल्वेचे वेळापत्रक समजू नयेत. प्रकल्पाची अंमलबजावणी, तांत्रिक व्यवहार्यता, निधी आणि बांधकामाची रूपरेषा यांनंतरच प्रत्यक्ष प्रवासाचे चित्र स्पष्ट होईल. वेगवान प्रवासाचे स्वप्न आकर्षक असले, तरी त्याची खरी किंमत वेळेत पूर्ण होणारे काम आणि प्रवाशांना मिळणारी सेवा ठरवणार आहे.
दरम्यान, वाराणसीत गंगा नदीवर उभारण्यात येणारा ‘नमो सेतू’ही चर्चेचा विषय ठरला आहे. रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी बांधकामाची पाहणी करत या पुलाचे नाव नमो सेतू असल्याचे सांगितले. सुमारे २.५ किलोमीटर लांबीच्या या दुहेरी स्तराच्या पुलासाठी अंदाजे २,६५७ कोटी रुपये खर्च अपेक्षित असून, २०२९ पर्यंत काम पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट आहे. पुलाच्या वरच्या स्तरावर सहा पदरी रस्ता, तर खालच्या स्तरावर चार रेल्वेमार्गिका असतील. यामुळे काशी रेल्वे स्थानकाची जोडणी सुधारण्याबरोबरच वाराणसी, बिहार आणि पूर्वांचलमधील रेल्वे वाहतुकीची क्षमता वाढण्याची अपेक्षा आहे. या प्रकल्पामुळे शंभराहून अधिक अतिरिक्त रेल्वेगाड्या चालवण्याची क्षमता निर्माण होऊ शकते, असा दावा करण्यात आला आहे. काशी विश्वनाथ मंदिर आणि नमो घाटाकडे जाणाऱ्या भाविकांनाही अधिक सोयीची जोडणी मिळू शकते. मात्र, खर्च आणि मुदतीची घोषणा करणे सोपे; प्रत्यक्षात दर्जेदार बांधकाम करून वेळेत प्रकल्प पूर्ण करणे हीच प्रशासनाची खरी परीक्षा असते.
बुलेट ट्रेनचे तिकीट विमानप्रवासापेक्षा स्वस्त ठेवण्याचे नियोजन असल्याचे अश्विनी वैष्णव यांनी स्पष्ट केले. बुलेट ट्रेन केवळ श्रीमंतांसाठी असेल, हा समज दूर करण्याचा सरकारचा प्रयत्न आहे. मध्यमवर्गीय, तरुण, शेतकरी, लघुउद्योजक आणि सर्वसामान्य प्रवाशांनाही वेगवान वाहतुकीचा लाभ मिळावा, असा दावा करण्यात आला आहे. मात्र, तिकीटदर, थांबे, प्रवासाची प्रत्यक्ष उपलब्धता आणि प्रकल्प पूर्ण होण्याची तारीख याबाबतची अधिकृत माहिती अद्याप महत्त्वाची ठरणार आहे. विमानापेक्षा कमी भाडे असेल, तरच या प्रकल्पाची लोकप्रियता वाढेल, असे नाही; प्रवासखर्चासोबत स्थानकापर्यंत पोहोचण्याचा खर्च, वेळ आणि सोयी यांचाही विचार करावा लागेल. वेगवान रेल्वे देशाच्या विकासाला चालना देऊ शकते; पण घोषणांचा वेग आणि प्रत्यक्ष कामाचा वेग यांत अंतर राहिले, तर प्रवाशांच्या पदरी पुन्हा प्रतीक्षाच पडेल. त्यामुळे बुलेट ट्रेन आणि नमो सेतू या दोन्ही प्रकल्पांच्या प्रगतीकडे आता देशाचे लक्ष लागले आहे.