पाचशे छोट्या बससाठी केंद्राकडे प्रस्ताव; मेट्रोची शेवटच्या टप्प्याची जोडणी मजबूत करण्याचे आव्हान, मात्र मंजुरी आणि प्रत्यक्ष बससेवा अद्याप बाकी.
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। पुण्याच्या जुन्या पेठांमधील अरुंद रस्त्यांवर मोठ्या बस घुसवताना चालकांची होणारी कसरत आणि त्यामुळे निर्माण होणारी वाहतूककोंडी कमी करण्यासाठी पीएमपीएमएलने पाचशे छोट्या बसची मागणी केंद्र सरकारकडे केली आहे. पुणेकरांसाठी ही दिलासादायक बाब असली, तरी प्रस्ताव म्हणजे बस रस्त्यावर धावू लागल्या, असा अर्थ नाही. केंद्रीय नागरी उड्डाण राज्यमंत्री आणि पुण्याचे खासदार मुरलीधर मोहोळ यांच्या माध्यमातून हा प्रस्ताव केंद्राकडे पाठवण्यात आला आहे. पीएमपीएमएलचे अध्यक्ष तथा व्यवस्थापकीय संचालक महेश आव्हाड यांनी जुन्या शहरातील अरुंद रस्त्यांमुळे मोठ्या बस चालवण्यात अडचणी येत असल्याचे स्पष्ट केले आहे. या छोट्या बस १४ ते १७ आसनक्षमतेच्या मिनी-मिडी प्रकारातील असण्याचा उल्लेख वृत्तांत आहे. त्यामुळे मूळ बातमीत नमूद केलेली सात मीटर लांबी ही अंतिम मंजूर बसची निश्चित मोजमापे आहेत, असे अद्याप म्हणता येणार नाही.
या बस पेठा, अंतर्गत गल्लीबोळ, दाट लोकवस्ती आणि अरुंद रस्त्यांवर चालवण्याचे नियोजन आहे. मेट्रो स्थानकापर्यंत पोहोचण्यासाठी आणि मेट्रोतून उतरल्यावर घर, कार्यालय किंवा बाजारपेठ गाठण्यासाठी त्या फिडर सेवा देतील. पुणे मेट्रोचे जाळे विस्तारत असताना शेवटच्या टप्प्याची जोडणी मात्र अपुरी असल्याचे चित्र आहे. ऑगस्टमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या वृत्तानुसार, २९ मेट्रो स्थानकांच्या तुलनेत पीएमपीएमएलकडे केवळ १५ फिडर बस आणि सात मार्ग होते. प्रवाशांना मेट्रोचा लाभ मिळवण्यासाठी रिक्षा किंवा खासगी वाहनांचा आधार घ्यावा लागत होता. या उणिवेवर मात करण्यासाठी ४ नोव्हेंबरपासून ११ नवीन फिडर मार्ग, एका मार्गाचा विस्तार आणि २२ नवीन बसथांबे सुरू करण्याची घोषणा करण्यात आली. या सेवांसाठी २५ बस आणि दररोज ६२० फेऱ्यांचे नियोजन आहे. म्हणजेच मागणी केवळ बससंख्येची नाही, तर योग्य मार्ग, वेळापत्रक आणि नियमित फेऱ्यांचीही आहे.
पीएमपीएमएलचा सध्याचा ताफा सुमारे १,९५८ बसचा असून २०२८ पर्यंत तो ४,६४७ पर्यंत नेण्याचे उद्दिष्ट आहे. डिसेंबर २०२६ पर्यंत एक हजार सीएनजी बस, २०२७ मध्ये सातशे आणि मार्च २०२८ पर्यंत आणखी तीनशे इलेक्ट्रिक बस दाखल करण्याची योजना आहे. या पार्श्वभूमीवर पाचशे छोट्या बसचा स्वतंत्र प्रस्ताव महत्त्वाचा ठरतो. मात्र केंद्राची मंजुरी, निधी, निविदा, बस खरेदी आणि प्रत्यक्ष मार्गनियोजन या सगळ्या पायऱ्या पार केल्याशिवाय प्रवाशांना फायदा मिळणार नाही. बसची संख्या वाढवून उपयोग नाही; त्या वेळेवर आल्या, गर्दीच्या भागात नियमित धावल्या आणि मेट्रोशी जोडल्या तरच सार्वजनिक वाहतूक सक्षम होईल. अन्यथा पाचशे बस कागदावर आणि प्रवासी रस्त्यावरच, अशी अवस्था होण्यास वेळ लागणार नाही!