महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १९ जून ।। इस्रायल आणि इराण यांच्यातील संघर्ष आता सातव्या दिवशी पोहोचला आहे. दोन्ही देश एकमेकांवर जोरदार हवाई हल्ले करत आहेत, ज्यामध्ये इराणचे मोठे नुकसान झाले आहे. या युद्धामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती सातत्याने वाढत आहेत, ज्याचा थेट परिणाम येत्या काळात सामान्य माणसाच्या खिशावर होणार आहे.
युद्धात कोण किती पाण्यात?
इस्रायली हल्ल्यांमध्ये इराणचे सर्वोच्च लष्करी कमांडर आणि ९ अणुशास्त्रज्ञ ठार झाले आहेत, तर इराणच्या हल्ल्यात इस्रायली गुप्तचर संस्थेचे मुख्यालय आणि तेल अवीवमधील शेअर बाजाराची इमारत पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाली आहे. तज्ज्ञांच्या मते, हे युद्ध थांबण्याची शक्यता सध्या दिसत नाही, उलट अमेरिकेच्या संभाव्य सहभागामुळे ते अधिक भयानक रूप धारण करू शकते.
कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ का?
इराण हा जगातील चौथ्या क्रमांकाचा तेल उत्पादक देश आहे. जगातील सुमारे २० टक्के कच्च्या तेलाचा व्यापार इराणच्या सागरी सीमेवरून होतो, त्यामुळे या प्रदेशातील कोणताही तणाव थेट तेलाच्या पुरवठ्यावर परिणाम करतो. इस्रायलने इराणच्या अणुस्थळांवर हल्ला केल्याच्या बातमीने तणाव आणखी वाढला आहे, ज्यामुळे तेलाचा पुरवठा विस्कळीत होण्याची भीती निर्माण झाली आहे.
आज कच्च्या तेलाची बाजारातील स्थिती
गुरुवारी, मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) वर कच्च्या तेलाच्या किमतीत वाढ दिसून आली. जुलै डिलिव्हरीसाठी कच्च्या तेलाची किंमत ६,३६० रुपये प्रति बॅरल झाली, तर मागील बंद किंमत ६,३३४ रुपये होती. दिवसभरात ती २% वाढून ६,४६७ रुपये पर्यंत गेली आणि अखेर ६,४४३ रुपये प्रति बॅरलवर बंद झाली.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातही कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाली. ब्रेंट क्रूड १.०५% वाढून ७५.९३ डॉलर प्रति बॅरल झाला, तर यूएस वेस्ट टेक्सास इंटरमीडिएट (WTI) क्रूड ०.७४% वाढून ७७.२७ डॉलर प्रति बॅरल झालं.
अमेरिकेचा सहभाग आणि भविष्यातील अंदाज
रिलायन्स सिक्युरिटीजचे जिगर त्रिवेदी यांच्या मते, संघर्षाच्या सातव्या दिवशीही कच्च्या तेलाच्या किमती पाच महिन्यांच्या उच्चांकावर आहेत. जगातील तेल व्यापाराच्या मोठ्या भागाची हाताळणी करणारी ‘होर्मुझची सामुद्रधुनी’ ही तेल बाजारासाठी मोठी चिंता आहे. दरम्यान, अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हने व्याजदर स्थिर ठेवले असले, तरी वर्षाच्या अखेरीस दोनदा कपात करण्याचे संकेत दिले आहेत, ज्यामुळे तेलाची मागणी वाढण्याची अपेक्षा आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या अध्यक्षतेखाली अमेरिका या युद्धात उतरू शकते का, यावरही गुंतवणूकदारांचे लक्ष आहे, कारण अमेरिकन अधिकारी इराणवर संभाव्य हल्ल्याची तयारी करत असल्याची चर्चा आहे.
किंमतीचा अंदाज
गोल्डमन सॅक्सच्या मते, जर परिस्थिती आणखी बिघडली, तर ब्रेंट क्रूडच्या किमती ९० डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत जाऊ शकतात.
तज्ञांनुसार, एमसीएक्सवर कच्च्या तेलाचा वायदा ६,४५० रुपये पर्यंत जाऊ शकतो.