महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. ८ |महापालिका निवडणूक जवळ आली की शहरं नाही, तर सभा–रोड शोची बाजारपेठ भरते. सध्या मुंबईपासून ठाणे, कल्याण ते नवी मुंबईपर्यंत एकच चर्चा—“आपल्या प्रभागात मोठा नेता मिळेल का?” उमेदवारांचा आत्मविश्वास मतदारांवर नाही, तर व्यासपीठावर कोण उभा राहतो यावर ठरताना दिसतोय. भाजपमध्ये मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, तर ठाकरेबंधूंच्या युतीत राज ठाकरे हे सर्वाधिक ‘डिमांड’मध्ये आहेत. —“उमेदवार उभा कोण आहे, यापेक्षा मागे उभा कोण आहे, हे महत्त्वाचं झालंय!” सभा म्हणजे आजच्या राजकारणात प्रचाराचं नव्हे, तर विश्वासाचं चलन झालं आहे.
मुंबईत भाजपच्या उमेदवारांची पहिली पसंती फडणवीस, त्यानंतर आशिष शेलार आणि अमित साटम अशी क्रमवारी आहे. अमराठी मतदारसंख्या अधिक असलेल्या प्रभागांत तर उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ, खासदार मनोज तिवारी यांच्यासाठीही आग्रह वाढलाय. शिंदेसेनेत मात्र सारी मदार उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्यावर असून, “शिंदे साहेबांची सभा मिळाली की अर्धं काम झालं,” अशी भावना उमेदवारांत आहे. पश्चिम उपनगर, दक्षिण मुंबई, संमिश्र वस्ती—प्रत्येक भागासाठी वेगळा नेता, वेगळी रणनीती! म्हणजे निवडणूक म्हणजे लोकशाहीचा उत्सव कमी आणि स्टार प्रचारकांचा मॅच-फिक्स्ड कार्यक्रम अधिक वाटू लागलाय.
दुसरीकडे ठाकरे पिता-पुत्र आणि राज ठाकरे यांची मागणी युतीच्या गोटात तुफान आहे. उद्धव ठाकरे आणि राज ठाकरे यांच्या सभांना सर्वाधिक मागणी, तर आदित्य ठाकरे, अमित ठाकरे यांच्या रोड शोसाठी उमेदवार अक्षरशः तारखा पकडून ठेवतायत. तेजस ठाकरे, रश्मी ठाकरे यांची उपस्थितीही “बोनस” मानली जाते. मनसे–उद्धवसेना–राष्ट्रवादी (शरद पवार) युती २२७ जागा लढवत असताना, प्रत्येक प्रभागात मोठ्या चेहऱ्याची छाया हवीच, अशी मानसिकता आहे. —“उमेदवार मत मागतो, पण नेता मतदाराला सांगतो की यालाच मत द्या!”
ठाणे, कल्याण–डोंबिवली, नवी मुंबईतही हेच चित्र. कुठे चित्रा वाघ, कुठे संजय राऊत, सुषमा अंधारे, भास्कर जाधव, गोपीचंद पडळकर—प्रत्येक नावामागे एक विशिष्ट मतदारगट. उत्तर भारतीय मतदारसंख्या जिथे जास्त, तिथे योगी आदित्यनाथ, रवी किशन यांची मागणी. म्हणजे निवडणूक प्रचार हा विचारांचा संघर्ष न राहता चेहऱ्यांची स्पर्धा बनतोय. प्रश्न एकच उरतो—सभा संपली, रोड शो गेले, आणि मोठे नेते पुढच्या शहरात रवाना झाले की प्रभागात उरणार काय? कारण शेवटी मतदार विचारतो—सभा ऐकली, गर्दी पाहिली; पण उद्या पाणी, रस्ता आणि कचऱ्याचं काय? हाच या निवडणुकीचा खरा निकाल ठरवणारा मुद्दा ठरणार आहे.