महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. १३ जानेवारी | राज्यात अचानक जाहीर झालेली पाच दिवसांची शाळा-सुट्टी म्हणजे सरकारने विद्यार्थ्यांच्या हाती पतंग दिला आणि पालकांच्या हाती दोर कापून टाकला, अशीच अवस्था झाली आहे. मकरसंक्रांत, महापालिका निवडणुका, मतदान, मतमोजणी, शनिवार-रविवार—हे सगळे कारणांचे ढीग एकावर एक रचले आणि त्यावर “सुट्टी” असा सरकारी शिक्का मारला. शाळेची घंटा थांबली, पण घरी “आई-बाबांची घंटा” सुरू झाली. “आता काय करायचं?” हा प्रश्न विद्यार्थ्यांना नाही, तर पालकांना पडला आहे. सरकार म्हणते, हा निर्णय प्रशासनाच्या सोयीसाठी; पालक म्हणतात, “आमच्या गैरसोयीची मोजणी कोण करणार?”
मकरसंक्रांत हा सण आहे—आनंदाचा, गोडीचा, तिळगुळाचा. पण यंदा या तिळगुळात निवडणुकीची कडू चव मिसळली आहे. शाळा म्हणजे ज्ञानाची मंदिरे; निवडणुकीच्या काळात ती मतदानाची केंद्रे होतात आणि मग ज्ञानाला सुट्टी देऊन लोकशाहीला वर्ग मिळतो. शिक्षक मतदान ड्युटीवर, वर्गखोलीत मतपेट्या, फळ्यावर घोषणापत्रे—हा बदल आपल्या शिक्षणव्यवस्थेचा की लोकशाहीचा विजय? प्रश्न असा नाही की निवडणुका महत्त्वाच्या नाहीत; प्रश्न इतकाच की प्रत्येक वेळी शाळाच का बळी ठरते? विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासाची मतमोजणी कोण करणार?
विद्यार्थ्यांसाठी ही सुट्टी म्हणजे स्वर्गसुख. सकाळी उठण्याची शिक्षा रद्द, गृहपाठाला तात्पुरती माफी, आणि मोबाईल-टीव्हीवर अमर्याद सत्ता. पण पालकांसाठी हीच सुट्टी म्हणजे “घरात अखंड अधिवेशन”. ऑफिसचा ताण, घरची जबाबदारी आणि त्यात पाच दिवसांचे बालसंसद अधिवेशन—प्रश्न, गोंधळ आणि आरडाओरडा. काही पालक सुट्टीकडे संधी म्हणून पाहतात—कौटुंबिक वेळ, अभ्यासाची उजळणी—तर काहींच्या डोक्यावर ही सुट्टी म्हणजे पतंगाच्या मांजासारखी धारदार. सुट्टी सर्वांसाठी सारखी असते, पण परिणाम मात्र सगळ्यांसाठी वेगवेगळे.
शेवटी प्रश्न उरतो तो नियोजनाचा. सुट्ट्या हव्यातच; सण हवेतच; निवडणुका हव्यातच. पण यांचा मेळ घालताना शिक्षणाची गाडी रुळावरून उतरू नये, एवढी तरी काळजी घ्यावी. शाळा बंद म्हणजे शिक्षण बंद, असे समीकरण कायमचे होऊ नये. पाच दिवसांची सुट्टी ही बातमी मोठी आहेच, पण त्याहून मोठी बातमी अशी असावी की—शिक्षण आणि प्रशासन दोन्ही एकाच वेळी सुरळीत चालू शकतात. तोपर्यंत, विद्यार्थी पतंग उडवत राहतील आणि पालक… दोर शोधत राहतील!
📌 सरळ माहिती
📍 १४ जानेवारी — मकरसंक्रांत सण (शाळा सुट्टी)
📍 १५ जानेवारी — महापालिका निवडणूक दिवस (सार्वजनिक सुट्टी)
📍 १६ जानेवारी — मतमोजणी
📍 १७–१८ जानेवारी — शनिवार व रविवार (नैसर्गिक सुट्टी)