महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. १३ जानेवारी | महापालिका निवडणूक म्हणजे लोकशाहीचा उत्सव, पण महाराष्ट्रात तो नेहमीच शब्दयुद्धाचा आखाडा ठरतो. सध्या प्रचाराच्या रणधुमाळीत घोषणा कमी आणि टोमणे जास्त उडत आहेत. अशात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दिलेलं वक्तव्य म्हणजे शांत तलावात टाकलेला मोठा दगड आहे. “मी आतापर्यंत संयम पाळला, पण अजित पवारांचा संयम ढळलाय”—हे वाक्य म्हणजे राजकीय मराठीतील ‘सॉफ्ट अटॅक’! थेट आरोप नाही, पण अर्थ मात्र स्पष्ट. फडणवीसांनी संयमाचं वस्त्र पांघरलं होतं, पण समोरच्याने ते ओढल्याची तक्रार त्यांनी जनतेसमोर मांडली आहे.
फडणवीसांची शैली नेहमीच अशी—“मी बोलत नाही, माझं काम बोलतं.” पण काम बोलायला लागलं की बोलणाऱ्यांची झोप उडते, हेही तितकंच खरं. पुणे-पिंपरीत युती शक्य नाही, हे आधीच ठरलेलं; म्हणून “मैत्रीपूर्ण लढत” ठरली होती. म्हणजे समोरासमोर उभं राहायचं, पण दगड न फेकता फुलं फेकायची! फडणवीस म्हणतात, “मी तो नियम पाळला.” पण अजित पवारांनी मात्र प्रचारात भाजपावर टीका केली, चुका मांडल्या, आणि त्यामुळे युतीधर्माचा भंग झाला, असा मुख्यमंत्र्यांचा सूर आहे. “१५ तारखेनंतर अजित पवार बोलणार नाहीत,” हे वाक्य तर निवडणूक निकालापूर्वीच दिलेला भविष्यवाणीचा पासा वाटतो!
पण अजित पवार म्हणजे शांत बसणारा नेता नव्हे. “मी कुठे टीका केली?” असा उलटा सवाल करत त्यांनी राजकारणातला जुना नियम आठवण करून दिला—निवडणूक म्हणजे चुका दाखवायची संधी! “नऊ वर्षांत काय चुकलं, ते सांगणं गुन्हा आहे का?” असा प्रश्न विचारून त्यांनी टीका आणि सत्य यामधली सीमारेषा पुसण्याचा प्रयत्न केला. पुराव्यांसह बोलतोय, असं सांगून त्यांनी आपली भूमिका ‘आक्रमक पण योग्य’ असल्याचं भासवलं. थोडक्यात काय, एकाचा संयम ढळला म्हणणारा आणि दुसरा “मी सत्यच बोलतोय” म्हणणारा—या दोघांमध्ये मतदार मात्र गोंधळलेला!
या सगळ्या वादात एक गोष्ट स्पष्ट होते—युती कागदावर असते, पण निवडणुकीत ती शब्दांच्या धक्क्याने डळमळते. फडणवीसांचा संयम म्हणजे राजकीय शिस्तीचं प्रतीक; अजित पवारांची आक्रमकता म्हणजे निवडणुकीची गरज. दोघेही चुकत नाहीत, दोघेही बरोबर नाहीत—आणि राजकारणात हीच खरी गंमत आहे! शेवटी मतदार ठरवणार की “काम बोलतं” हे खरं की “चुका दाखवणं” आवश्यक. तोपर्यंत संयम, टीका, युतीधर्म आणि अहंकार—हे सगळेच प्रचाराच्या स्टेजवर आपापली भाषणं ठोकत राहणार. आणि महाराष्ट्राचा मतदार? तो शांतपणे म्हणतो—“बोला, भांडाः आम्ही मतपेटीत उत्तर देऊ!”