महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. ४ फेब्रुवारी २०२६ | कसोटी क्रिकेट म्हणजे संयम, शिस्त आणि थोडं देवावर सोडलेलं नशीब! दिवस संपत आला, अंपायर घड्याळाकडे पाहतो, गोलंदाज शेवटचं षटक टाकतो आणि— अरेच्चा! विकेट पडते. फलंदाज खूश, कारण नियम होता: “दिवस संपला, उद्या बघू.” पण आता ही पळवाट बंद झाली आहे. मेलबर्न क्रिकेट क्लबने (MCC) कसोटी क्रिकेटचा एक महत्त्वाचा नियम बदलून फलंदाजांच्या आरामावर अक्षरशः पाणी टाकलं आहे. आता दिवसाच्या शेवटच्या षटकात विकेट पडली, तरी खेळ थांबणार नाही. शेवटचा चेंडू टाकेपर्यंत सामना सुरूच राहणार. म्हणजेच “नवीन फलंदाज आला की स्टम्प्स” हा जुना शॉर्टकट इतिहासजमा! कसोटी क्रिकेटमध्ये पुन्हा एकदा गोलंदाजांचा आवाज मोठा होणार, असं म्हटलं तर वावगं ठरणार नाही.
हा बदल वरवर छोटा वाटतो, पण त्याची धार फार खोल आहे. कारण कसोटी क्रिकेटमध्ये शेवटची काही मिनिटं ही मानसिक युद्धाची असतात. दिवसभर थकलेला फलंदाज, समोर नवीन बॅट्समन, आणि हातात चेंडू घेऊन उभा असलेला चतुर गोलंदाज— यात रंगत असते खरी! आधी विकेट पडली की फलंदाजी संघाला श्वास घ्यायला वेळ मिळायचा, ड्रेसिंग रूममध्ये रणनीती ठरायची. आता तसं होणार नाही. विकेट पडली, हेल्मेट घातलं, गार्ड घेतला आणि थेट आगीत उडी! दोन-तीन चेंडू जरी खेळावे लागले, तरी दबाव जबरदस्त असतो. एक चूक, आणि दिवस संपायच्या आधी दुसरी विकेट पडण्याची शक्यता वाढते. म्हणूनच हा नियम गोलंदाजी संघासाठी सोन्याची संधी आहे. कसोटी क्रिकेट जे थोडं ‘स्लो’ झालं होतं, त्यात MCC ने थेट मिरची टाकली आहे.
फक्त पुरुष कसोटीच नाही, तर महिला आणि ज्युनियर क्रिकेटमध्येही नियमांची सुई हलली आहे. महिला क्रिकेटमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या चेंडूच्या वजनात आणि आकारात सूक्ष्म पण महत्त्वाचा बदल करण्यात आला आहे. चेंडू थोडा हलका, थोडा अधिक सुसंगत— म्हणजे खेळाडूंना अधिक नियंत्रण आणि स्पर्धेला अधिक समतोल. १३ वर्षांखालील मुलांच्या क्रिकेटमध्येही चेंडूच्या वजन-आकारात बदल करून सुरक्षितता आणि खेळाची गुणवत्ता वाढवण्याचा प्रयत्न आहे. थोडक्यात काय— MCC ने पुन्हा एकदा सांगितलंय की क्रिकेट हे फक्त फलंदाजांचं खेळणं नाही. गोलंदाज, क्षेत्ररक्षक, आणि नियम— सगळे मिळूनच हा खेळ जिवंत ठेवतात. आता कसोटीत शेवटचा चेंडू टाकेपर्यंत कोणालाही चैन नाही… आणि म्हणूनच, कसोटी क्रिकेट अजून एकदा ‘खरी कसोटी’ ठरणार!