महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. ९ फेब्रुवारी २०२६ || मुंबईची खरी ओळख कुणी विचारली, तर समुद्र, डबे, गर्दी आणि लोकल—हे चार शब्द आपोआप ओठांवर येतात. ही लोकल म्हणजे फक्त रेल्वे नाही; ती मुंबईची श्वासवाहिनी आहे. सकाळी डब्यात चढताना घाम, संध्याकाळी उतरताना थकवा आणि मधल्या वेळेत “आज तरी जागा मिळेल का?” हा रोजचा प्रश्न… अशा परिस्थितीत मुंबईकरांनी वर्षानुवर्षे प्रवास केला. पण आता या धावत्या लोकलचा चेहरामोहरा बदलण्याची तयारी सुरू झाली आहे. उपनगरी मार्गावर लवकरच वंदे मेट्रो एसी लोकल दाखल होणार असून, मुंबईच्या प्रवास संस्कृतीत हा बदल केवळ तांत्रिक नाही, तर मानसिकही ठरणार आहे. उकाडा, गर्दी आणि अस्वस्थतेत अडकलेला प्रवासी आता अधिक सुसह्य आणि सुसंस्कृत प्रवासाचा अनुभव घेऊ शकणार आहे.
या नव्या लोकलसाठी मुंबई रेल्वे विकास कॉर्पोरेशनने मोठी पावले उचलली आहेत. अत्याधुनिक रचनेच्या एकूण 238 नवीन रेक्स तयार करण्याची प्रक्रिया सुरू असून, एमयूटीपी फेज 3 आणि 3A अंतर्गत तब्बल 2856 डबे सेवेत येणार आहेत. विशेष म्हणजे, या गाड्यांच्या देखभालीसाठी पुढील 35 वर्षांची दीर्घकालीन व्यवस्था आधीच निश्चित केली जाणार आहे. त्यामुळे आज जशी “बिघाड झाला, सेवा खोळंबली” अशी तक्रार ऐकू येते, ती भविष्यात कमी होण्याची शक्यता आहे. लोकल म्हणजे फक्त गर्दी वाहून नेणारी यंत्रणा न राहता, एक विश्वासार्ह सार्वजनिक सेवा बनवण्याचा हा प्रयत्न आहे. प्रवाशांची संख्या वाढत असताना, केवळ गाड्या वाढवणं नव्हे तर प्रवासाची गुणवत्ता सुधारणं, हा या योजनेचा केंद्रबिंदू आहे.
वंदे मेट्रो एसी लोकलमधील सुविधा पाहिल्या, तर हा बदल अधिक ठळकपणे जाणवतो. इंटर-कार गॅंगवे असल्यामुळे एका डब्यातून दुसऱ्या डब्यात सहज जाता येणार आहे. गर्दी एका ठिकाणी अडकून न राहता संपूर्ण ट्रेनमध्ये समतोलपणे पसरू शकणार आहे. उभे राहण्यासाठी अधिक मोकळी जागा, आरामदायी कुशन सीट्स, दिव्यांग आणि व्हीलचेअर वापरणाऱ्यांसाठी स्वतंत्र जागा—या सगळ्यामुळे लोकल प्रवास अधिक मानवी होणार आहे. मोठ्या काचा असलेल्या खिडक्यांमुळे बंदिस्तपणाची भावना कमी होईल आणि शहराचं बदलतं रूप प्रवासातच अनुभवता येईल. थोडक्यात, ही लोकल केवळ वेगाने धावणारी नाही, तर काळानुरूप बदलणारी असेल. मुंबईकरांसाठी हा बदल म्हणजे “फक्त ट्रेन नवी झाली” इतकाच मर्यादित नाही; तो रोजच्या जगण्याला थोडा तरी आराम देणारा आहे. आणि म्हणूनच, ही नवी लोकल म्हणजे मुंबईच्या धावत्या आयुष्याला मिळालेला एक नवा श्वास आहे.