✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ३ एप्रिल २०२६ ।। राज्यातील शेतकऱ्यांच्या आयुष्याशी निसर्गाने जणू काही खेळ मांडला आहे. हातातोंडाशी आलेला घास हिरावून घेण्यात अवकाळी पावसाने पुन्हा एकदा आपली ‘ताकद’ दाखवली आहे. दोन दिवसांपासून सुरू असलेल्या वादळी पावसाने, गारपिटीने आणि विजांच्या कडकडाटाने संपूर्ण महाराष्ट्रात भीतीचे सावट निर्माण केले आहे. शेतात उभ्या असलेल्या गव्हाच्या कणसांना, हरभऱ्याच्या शेंगांना आणि कांद्याच्या वाफ्यांना या पावसाने अक्षरशः चिरडून टाकले आहे. द्राक्षबागा, ज्या शेतकऱ्यांच्या वर्षभराच्या मेहनतीचे प्रतीक असतात, त्या आता पाण्याखाली निस्तेज पडलेल्या दिसत आहेत. शेतकरी आकाशाकडे पाहतोय, पण आता पावसासाठी नव्हे—तर तो कधी थांबतोय यासाठी! निसर्गाच्या या अनियमित कोपामुळे शेतकरी केवळ आर्थिकदृष्ट्या नव्हे, तर मानसिकदृष्ट्याही खचत चालला आहे.
धुळे, लातूर, वर्धा, नाशिक अशा अनेक जिल्ह्यांमध्ये निसर्गाने अक्षरशः थैमान घातले आहे. गारपीट म्हणजे जणू आकाशातून कोसळणारे दगडच! शेतात उभ्या पिकांचा चुराडा झाला, तर काही ठिकाणी पाण्याच्या तळ्यांमध्ये संपूर्ण शेतीच बुडाली. विजांच्या कडकडाटाने केवळ पिकेच नाही, तर जनावरांचेही नुकसान झाले आहे. लातूरमध्ये घाबरून शेकडो कोंबड्यांचा मृत्यू झाला, तर पुण्यासारख्या शहरात रस्तेच समुद्राच्या लाटांसारखे दिसू लागले. शहर आणि गाव या दोन्हींच्या सीमा या पावसाने पुसून टाकल्या आहेत. एका बाजूला शेतकरी रडतोय, तर दुसऱ्या बाजूला शहरातील नागरिक पाण्यात अडकून त्रस्त झाले आहेत. ही परिस्थिती केवळ हवामानातील बदल नाही, तर व्यवस्थेच्या तयारीवरही प्रश्नचिन्ह उभं करते.
सरकारने मदतीची आश्वासने दिली आहेत, पंचनामे करण्याचे आदेशही दिले आहेत; पण शेतकऱ्याच्या डोळ्यातील अश्रू कागदावर मोजता येतात का? नुकसान भरपाईच्या घोषणा अनेकदा ऐकल्या आहेत, पण त्या प्रत्यक्षात शेतकऱ्याच्या हातात कधी आणि किती पोहोचतात, हा खरा प्रश्न आहे. हवामानाचा हा अनिश्चितपणा आता अपवाद राहिलेला नाही, तर तोच नवा ‘नियम’ बनत चालला आहे. अशा परिस्थितीत केवळ तात्पुरती मदत नव्हे, तर दीर्घकालीन उपाययोजना गरजेच्या आहेत. अन्यथा, दरवर्षी हा पावसाचा कहर आणि शेतकऱ्यांचा आक्रोश हीच कहाणी पुन्हा पुन्हा लिहिली जाईल. शेवटी प्रश्न इतकाच—शेतकऱ्याने स्वप्न पाहायचं तरी किती वेळा, आणि ते तुटताना पाहायचं किती वेळा?