✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २१ एप्रिल २०२६ ।। एप्रिलच्या अखेरीस देशभर हवामानाने अक्षरशः दोन टोकांचे रूप धारण केले आहे. एका बाजूला उत्तर आणि मध्य भारत उष्णतेच्या प्रचंड लाटेत होरपळत आहे, तर दुसऱ्या बाजूला महाराष्ट्रासह अनेक राज्यांमध्ये वादळी पाऊस, विजांचा कडकडाट आणि गारपिटीचा इशारा देण्यात आला आहे. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) पुढील चार ते पाच दिवस अत्यंत सतर्क राहण्याचा इशारा दिला असून, उत्तर-पश्चिम, मध्य आणि पूर्व भारतात ‘हीटवेव्ह’ अधिक तीव्र होणार असल्याचे स्पष्ट केले आहे. अनेक शहरांमध्ये तापमान ४० ते ४५ अंशांच्या दरम्यान पोहोचले असून, उन्हाचा चटका अंगाला झोंबू लागला आहे. महाराष्ट्रातील अकोला आणि वर्धा येथे तब्बल ४५ अंश तापमानाची नोंद झाली असून, विदर्भ अक्षरशः भाजून निघत आहे.
उत्तर भारतात परिस्थिती आणखी गंभीर बनत चालली आहे. दिल्लीसह अनेक शहरांमध्ये २३ एप्रिलपर्यंत तापमान ४४ अंशांपर्यंत जाण्याची शक्यता हवामान खात्याने वर्तवली आहे. दिवसाच्या उष्णतेसोबतच रात्रीही तापमान कमी होत नसल्याने ‘वॉर्म नाईट’ची स्थिती निर्माण झाली आहे. म्हणजेच, रात्रीसुद्धा उकाड्यापासून दिलासा मिळत नाही. लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि आजारी व्यक्तींना याचा सर्वाधिक फटका बसू शकतो. सततचा उकाडा, निर्जलीकरण, डोकेदुखी, चक्कर आणि उष्माघाताचा धोका वाढत असल्याने प्रशासनाने नागरिकांना दुपारच्या उन्हात बाहेर न पडण्याचे आवाहन केले आहे. ओआरएस, ताक, लिंबूपाणी, नारळपाणी यांसारख्या द्रवपदार्थांचे सेवन वाढवण्याचा सल्ला दिला जात आहे.
दुसरीकडे मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि विदर्भात निसर्गाचे दुसरेच रौद्र रूप पाहायला मिळू शकते. ताशी ३० ते ७० किलोमीटर वेगाने वारे, वीजांचा कडकडाट आणि गारपिटीची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. छत्तीसगड आणि मध्य प्रदेशातही अशीच परिस्थिती निर्माण होऊ शकते. या अचानक बदलणाऱ्या हवामानामुळे झाडे उन्मळणे, वीज पुरवठा खंडित होणे आणि शेतकऱ्यांच्या उभ्या पिकांचे मोठे नुकसान होण्याची भीती आहे. विशेषतः द्राक्ष, डाळिंब, आंबा यांसारख्या फळबागांना गारपिटीचा मोठा फटका बसू शकतो. एका बाजूला उन्हाचा कहर आणि दुसऱ्या बाजूला अवकाळीचा आघात—या दुहेरी संकटाने नागरिक आणि शेतकरी दोघांचीही चिंता वाढवली आहे. हवामानाचा हा अनिश्चित खेळ पुढील काही दिवस आणखी तीव्र होण्याची शक्यता असल्याने सावध राहणेच सध्या सर्वात मोठे शहाणपण ठरणार आहे.