महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १ मे २०२६ ।। जागतिक बाजारपेठेतील हलकल्लोळाचा थेट फटका आता आपल्या खिशाला बसू लागला आहे. कच्च्या तेलाच्या दरांनी उसळी घेताच भारतीय रुपयाने अक्षरशः नांगी टाकली आहे. डॉलरसमोर रुपया ९५.३४ या विक्रमी नीचांकी पातळीवर घसरला आणि अर्थव्यवस्थेच्या कपाळावर चिंतेच्या आठ्या उमटल्या. दिवसअखेर थोडी सावरासावर होऊन तो ९४.८४ वर बंद झाला, तरी घसरणीची छाया कायम आहे. भारतीय रिझर्व्ह बँक हस्तक्षेप करत असली, तरी बाजारातील वादळ इतकं तीव्र आहे की, त्यावर नियंत्रण ठेवणं कठीण होत चाललं आहे. या घसरणीमागे मुख्य कारण म्हणजे १२६ डॉलरच्या पुढे गेलेले कच्च्या तेलाचे दर—जणू अर्थव्यवस्थेच्या जखमेवर मीठ चोळणारीच ही वाढ.
रुपयाच्या या घसरणीची कारणंही तितकीच गुंतागुंतीची आहेत. ब्रेंट क्रूडच्या किमतीने १२६.४१ डॉलरचा टप्पा पार केला, आणि आयातीवर अवलंबून असलेल्या भारतासाठी हा मोठा धक्का ठरला. दुसरीकडे, फेडरल रिझर्व्हने व्याजदरात कपात करण्यास नकार दिल्याने डॉलर अधिक मजबूत झाला. त्यातच परदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय बाजारातून अब्जावधी डॉलर काढून घेतल्याने भांडवली प्रवाह कमी झाला. परिणामी, सेन्सेक्स ५८३ अंकांनी कोसळला, तर निफ्टीनेही घसरण अनुभवली. बाजारातील ही पडझड म्हणजे गुंतवणूकदारांचा कमी झालेला विश्वास आणि वाढती अस्थिरता याचं स्पष्ट लक्षण आहे.
या सगळ्याचा शेवटी फटका बसणार तो सर्वसामान्य माणसालाच. आयात महागल्याने पेट्रोल-डिझेलच्या किमती वाढण्याची शक्यता, त्यातून वाहतूक खर्च वाढणार आणि परिणामी जीवनावश्यक वस्तूंचे दर चढणार—महागाईचा हा साखळी परिणाम अटळ दिसतोय. मोबाईल, लॅपटॉपसारख्या आयात वस्तू महागणार, परदेशी शिक्षणाचा खर्च वाढणार आणि सोन्याने तर आधीच २,००० रुपयांची उसळी घेतली आहे. म्हणजेच, प्रत्येक व्यवहारात ‘जास्त पैसे मोजा’ हा नवा नियम लागू होत आहे. प्रश्न एकच—ही घसरण थांबणार कधी? पण सध्याच्या घडीला उत्तर धूसरच दिसतंय; कारण तेलाचा ताप आणि रुपयाची घसरण—दोन्हीही थांबायची चिन्हं अद्याप तरी दिसत नाहीत.