महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ११ मे २०२६ ।। महाराष्ट्रात मे महिन्याने यंदा अक्षरशः दोन टोकांचा खेळ सुरू केला आहे. सकाळपासून अंग भाजणारी उन्हाची लाट आणि सायंकाळी अचानक धडकणारे वादळी पाऊस-गारपीट यामुळे राज्यातील जनजीवन विस्कळीत होऊ लागले आहे. हवामान खात्याने सोमवारी कोकणापासून विदर्भापर्यंत अनेक जिल्ह्यांना यलो अलर्ट जारी केला असून, उष्णतेसोबतच वादळी वाऱ्यांचा इशाराही दिला आहे. कोकणात दमट उकाड्याने नागरिकांचा जीव हैराण झाला असताना, रायगड, रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांमध्ये दुपारनंतर विजांच्या कडकडाटासह पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. ठाणे जिल्ह्यालाही यलो अलर्ट देण्यात आला असून, “दिवसा घाम आणि रात्री वादळ” अशी विचित्र परिस्थिती निर्माण झाली आहे. निसर्गाने जणू ऋतूंचा क्रमच विसरल्याचे चित्र राज्यभर दिसू लागले आहे.
मध्य महाराष्ट्रात गेल्या काही दिवसांत तापमानात थोडी घट झाली होती; पण आता पुन्हा उष्णतेचा पारा ४२ अंशांच्या पुढे गेला आहे. पुण्यात आज कमाल तापमान ४० ते ४२ अंशांदरम्यान राहण्याचा अंदाज असून, त्याचवेळी अवकाळी पावसाचाही धोका कायम आहे. कोल्हापूर, सांगली, सातारा आणि सोलापूर या जिल्ह्यांना पुढील २४ तासांसाठी यलो अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. या भागांत वादळी वारे, विजांचा कडकडाट आणि अचानक पावसाची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे. उत्तर महाराष्ट्रात मात्र पावसाचा पत्ता नाही; पण तिथे उन्हाने कहर माजवला आहे. तापमान ३८ ते ४२ अंशांपर्यंत पोहोचत असल्याने दुपारी रस्ते ओस पडलेले दिसत आहेत. नागरिकांनी घराबाहेर पडताना काळजी घ्यावी, पाणी पित राहावे आणि उन्हापासून स्वतःचे संरक्षण करावे, असा इशाराही देण्यात आला आहे. उन्हाळा आता फक्त ऋतू राहिलेला नाही; तो शरीर आणि मन दोन्ही थकवणारी परीक्षा बनू लागला आहे.
मराठवाडा आणि विदर्भात तर निसर्गाने अक्षरशः दुहेरी संकट उभे केले आहे. बीड, लातूर आणि धाराशिव जिल्ह्यांना यलो अलर्ट देण्यात आला असून, वादळी वाऱ्यांसह गारपिटीचा इशारा हवामान खात्याने दिला आहे. छत्रपती संभाजीनगर, हिंगोली आणि नांदेडमध्येही अवकाळी पावसाची शक्यता व्यक्त होत आहे. विदर्भात उष्णतेचा पारा ४४ अंशांपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज असून, अकोला, अमरावती आणि बुलढाणा जिल्ह्यांत ताशी ४० ते ५० किलोमीटर वेगाने वारे वाहण्याचा इशारा देण्यात आला आहे. शेतकऱ्यांसाठी ही परिस्थिती अधिक चिंताजनक ठरत आहे. एका बाजूला उन्हाने पिके करपण्याची भीती, तर दुसऱ्या बाजूला गारपिटीने उरलेसुरले नुकसान होण्याची शक्यता — त्यामुळे शेतकरी अक्षरशः आकाशाकडे भीतीने पाहू लागला आहे. हवामानाचा हा बदल केवळ तापमानाचा नाही; तो आता जनजीवन, शेती आणि आरोग्यावरही थेट परिणाम करू लागला आहे. महाराष्ट्राला आता उन्हापेक्षा निसर्गाच्या अनिश्चिततेचीच अधिक भीती वाटू लागली आहे.