महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १२ मे २०२६ ।। नवी दिल्ली : घरात गॅस सिलेंडर येतो म्हणून निर्धास्त बसलेल्या लाखो कुटुंबांना केंद्र सरकारने आता सावधतेचा इशारा दिला आहे. एलपीजी सब्सिडीच्या नावावर वर्षानुवर्षे चाललेला “सगळ्यांनाच लाभ” हा खेळ सरकारने आता आवळायला सुरुवात केली आहे. देशभरातील अनेक उपभोक्त्यांच्या मोबाईलवर अचानक आलेल्या SMS मुळे अनेकांच्या भुवया उंचावल्या आहेत. या संदेशात सरकारने स्पष्ट शब्दांत सांगितले आहे की, ज्यांचे किंवा त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांचे वार्षिक करपात्र उत्पन्न दहा लाख रुपयांपेक्षा जास्त आहे, त्यांनी तातडीने माहिती अद्ययावत करावी. अन्यथा सब्सिडी बंद होऊ शकते. सरकारचा उद्देश एकच — खरोखर गरजू लोकांपर्यंतच अनुदान पोहोचावे. पण या मोहिमेमुळे अनेक “सवलतीचे शौकीन” आता अडचणीत सापडण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत.
गेल्या काही वर्षांत “Give It Up” अभियानाच्या माध्यमातून सक्षम नागरिकांनी स्वेच्छेने गॅस सब्सिडी सोडावी, अशी विनंती सरकार करत होते. पण अनेकांनी ती कानाडोळा करून ऐकली. आता मात्र सरकारने थेट डिजिटल चाळणी हाती घेतली आहे. पॅन कार्ड, आयकर विभागाची माहिती, आधारशी जोडलेले तपशील आणि एलपीजी ग्राहकांची नोंद यांची सांगड घालून पात्रता तपासली जात आहे. म्हणजेच आता केवळ गॅस कनेक्शनधारक नव्हे, तर कुटुंबातील इतर सदस्यांचे उत्पन्नही तपासाच्या रडारवर येणार आहे. “घरात एकाचे उत्पन्न जास्त आणि दुसरा सब्सिडी घेतो” हा प्रकार सरकारच्या नजरेतून सुटणार नाही, हे स्पष्ट झाले आहे. सरकारी तिजोरीतून जाणारा प्रत्येक रुपया आता तपासूनच दिला जाणार असल्याने अनेकांचे गणित बिघडण्याची शक्यता आहे.
ज्या ग्राहकांना अशा प्रकारचे संदेश आले आहेत, त्यांनी घाईघाईने अफवा पसरवण्याऐवजी आपली कागदपत्रे तपासणे अधिक शहाणपणाचे ठरेल. KYC, उत्पन्नाची माहिती आणि संबंधित नोंदी अधिकृत LPG वितरक किंवा तेल कंपन्यांच्या पोर्टलवर अपडेट करण्याचा सल्ला दिला जात आहे. ठरलेल्या मुदतीत माहिती न दिल्यास सब्सिडी थांबवली जाऊ शकते; मात्र बाजारभावाने सिलेंडर खरेदी करण्यावर कोणतीही बंदी येणार नाही. सरकारच्या या निर्णयामुळे “ज्याला गरज त्यालाच मदत” हे धोरण अधिक ठळक झाले आहे. डिजिटल यंत्रणा, कर विभागाची माहिती आणि सरकारी डेटाबेस यांच्या संगनमताने आता सब्सिडीचा गैरवापर लपवणे अवघड बनणार आहे. त्यामुळे घरात सिलेंडर येत असेल, तर मोबाईलवर आलेला सरकारी संदेश दुर्लक्षित करण्याची चूक महागात पडू शकते.