महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १९ मे २०२६ ।। सरकारी कार्यालयांच्या फेऱ्या, झेरॉक्सच्या रांगा आणि “उद्या या” म्हणणाऱ्या खिडक्यांचा त्रास आता काहीसा कमी होणार आहे. कारण आधार कार्डातील चुका दुरुस्त करण्याबाबत सरकारने घेतलेल्या नव्या निर्णयामुळे सामान्य नागरिकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. नाव चुकले, पत्ता जुना राहिला किंवा जन्मतारीख चुकीची टाकली गेली तर आतापर्यंत अनेकांना आधार केंद्राच्या उंबरठ्यावर चप्पल झिजवाव्या लागत होत्या. पण आता सरकारने ही डोकेदुखी थेट घरबसल्या मिटवण्याचा मार्ग खुला केला आहे. १४ जून २०२७ पर्यंत नागरिकांना आधार कार्डातील महत्त्वाच्या चुका पूर्णपणे मोफत दुरुस्त करता येणार आहेत. त्यामुळे “आधार अपडेट करा नाहीतर अडचणीत या” या भीतीत जगणाऱ्यांसाठी हा निर्णय म्हणजे उन्हातान्हात मिळालेला थंडगार दिलासा ठरत आहे.
Unique Identification Authority of India अर्थात UIDAI ने नागरिकांसाठी ही विशेष सुविधा उपलब्ध करून दिली असून ती फक्त myAadhaar पोर्टल वरच मोफत असणार आहे. म्हणजे आता घरच्या मोबाईलवरून किंवा संगणकावरून काही मिनिटांत आधार अपडेट करण्याची सोय उपलब्ध झाली आहे. अनेकदा घाईगडबडीत आधार बनवताना नावातील एखादे अक्षर चुकते, पत्ता जुना राहतो किंवा जन्मतारीख चुकीची नोंदवली जाते. नंतर बँक, पासपोर्ट, शाळा, सरकारी योजना किंवा सिम कार्डसारख्या कामांमध्ये त्याचा फटका बसतो. काही वेळा तर “कागदपत्रे जुळत नाहीत” या एका वाक्यामुळे लोकांचे काम महिनोनमहिने अडकून राहते. पण आता सरकारच्या या नव्या निर्णयामुळे नागरिकांना एकही रुपया खर्च न करता आवश्यक बदल करण्याची संधी मिळणार आहे.
या सुविधेचा सर्वात मोठा फायदा ग्रामीण आणि मध्यमवर्गीय नागरिकांना होणार असल्याचे मानले जात आहे. कारण अनेकजण केवळ शुल्क आणि एजंटांच्या त्रासामुळे आधार अपडेट पुढे ढकलत होते. आता मात्र आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करून काही क्लिकमध्ये दुरुस्ती करता येणार आहे. सरकारचा हा निर्णय केवळ सुविधा नसून डिजिटल भारताच्या दिशेने आणखी एक मोठे पाऊल मानले जात आहे. कारण आज आधार कार्ड हे फक्त ओळखपत्र राहिलेले नाही; तर बँक खात्यापासून रेशनपर्यंत आणि शिष्यवृत्तीपासून पेन्शनपर्यंत प्रत्येक ठिकाणी ते जीवनाचा अविभाज्य भाग बनले आहे. त्यामुळे आधारमधील छोटी चूकही मोठे संकट निर्माण करू शकते. आता मात्र “आधारमध्ये चूक आहे” या एका वाक्याने वाढणारे टेन्शन सरकारच्या या निर्णयामुळे मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे.