मुंबई-अहमदाबाद मार्गावर काम वेगात; मात्र मुंबईपासून प्रवासासाठी अजून प्रतीक्षा
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १७ ऑगस्ट २०२६ ।। मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेनचे स्वप्न आता प्रत्यक्षात उतरण्याच्या दिशेने वेगाने पुढे सरकत आहे. मात्र, ‘लवकरच मुंबईतून बुलेट ट्रेन धावणार’ असे म्हणणे थोडे घाईचे ठरेल. केंद्र सरकारच्या ताज्या माहितीनुसार, मुंबई-अहमदाबाद हाय-स्पीड रेल्वे कॉरिडॉरवरील पहिली सेवा ऑगस्ट २०२७ मध्ये सुरू होण्याची अपेक्षा आहे आणि सुरुवातीचा टप्पा सुरत-वापी दरम्यान असेल. तब्बल ५०८ किलोमीटर लांबीच्या या मार्गावर १२ स्थानके नियोजित आहेत. ट्रेनची डिझाइन गती ३५० किमी प्रतितास, तर प्रत्यक्ष परिचालन गती ३२० किमी प्रतितास असणार आहे.
मुंबईतील वांद्रे-कुर्ला कॉम्प्लेक्स (BKC) स्थानक मात्र या प्रकल्पाचे महत्त्वाचे प्रवेशद्वार ठरणार आहे. हे स्थानक भूमिगत असून ३० मीटरपेक्षा अधिक खोलीवर उभारले जात आहे. मार्च २०२६ पर्यंत त्याच्या फाउंडेशनचे काम जवळपास पूर्ण झाले होते आणि बेस स्लॅबचे काम सुरू होते. स्थानक तीन स्तरांचे असणार असून मेट्रो आणि रस्ते वाहतुकीशी त्याची जोडणी केली जाणार आहे. म्हणजे मुंबईकरांसाठी अत्याधुनिक स्थानक तयार होत असले तरी त्यातून थेट बुलेट ट्रेन पकडण्यासाठी अजून काही काळ वाट पाहावी लागणार आहे.
दुसरीकडे सुरत स्थानक प्रकल्पाच्या वेगाचे प्रतीक बनले आहे. येथे स्थानकाच्या बांधकामासोबत ट्रॅक आणि जे-स्लॅब बॅलेस्टलेस ट्रॅकची कामेही पुढे सरकत आहेत. जुलै २०२६मध्ये रेल्वे मंत्रालयाने संपूर्ण प्रकल्पाचे सुमारे ८० टक्के काम पूर्ण झाल्याची माहिती दिली होती. सुरुवातीच्या टप्प्यात सुरत-बिलिमोरा किंवा सुरत-वापी विभागातून सेवा सुरू करण्याबाबत सरकारी निवेदनांमध्ये उल्लेख आढळतो; ताज्या PIB माहितीनुसार पहिला विभाग सुरत-वापी असा नमूद करण्यात आला आहे. त्यामुळे ‘२०२७ मध्ये बुलेट ट्रेन’ ही घोषणा खरी असली तरी पूर्ण मुंबई-अहमदाबाद प्रवासासाठी आणखी टप्प्याटप्प्याने काम पूर्ण करावे लागणार आहे.
या प्रकल्पाचे महत्त्व केवळ वेगापुरते मर्यादित नाही. जपानी शिंकान्सेन तंत्रज्ञानावर आधारित या कॉरिडॉरमुळे भारतात हाय-स्पीड रेल्वेसाठी तंत्रज्ञान, मनुष्यबळ आणि देशांतर्गत औद्योगिक क्षमता विकसित होत आहे. पूर्ण मार्गावर मुंबई ते अहमदाबाद प्रवासाचा कालावधी सुमारे १ तास ५८ मिनिटे असण्याचे लक्ष्य आहे. त्यामुळे विमानापेक्षा वेगळा आणि रस्ते-रेल्वेपेक्षा वेगवान पर्याय उभा राहणार आहे. पण एक गोष्ट स्पष्ट आहे—बुलेट ट्रेनची शिट्टी जवळ आली असली, तरी मुंबईकरांच्या प्लॅटफॉर्मवर ती २०२६मध्ये नव्हे, तर नियोजित वेळापत्रकानुसार २०२७नंतरच ऐकू येणार आहे.