एफडीएच्या कारवाईत अन्नपदार्थांचे नमुने प्रयोगशाळेत; अहवालाआधी ‘धोकादायक’ ठरवणे चुकीचे, संजय चट्टे यांची स्पष्ट भूमिका
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २ ऑक्टोबर २०२६ ।। चिंचवड येथील प्रदीप स्वीट्सवर अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) केलेल्या कारवाईनंतर आता सगळ्यांचे लक्ष प्रयोगशाळेच्या अहवालाकडे लागले आहे. तपासणीदरम्यान काही खाद्यपदार्थांचे नमुने घेऊन ते विश्लेषणासाठी प्रयोगशाळेत पाठवण्यात आले आहेत. उपलब्ध माहितीनुसार कारवाईत फरसाण आणि सॉल्टेड बटाटा वेफर्सचा साठाही जप्त करण्यात आला असून, नमुन्यांच्या तपासणीनंतरच संबंधित पदार्थ अन्नसुरक्षा निकषांनुसार योग्य आहेत की नाही, हे स्पष्ट होणार आहे. त्यामुळे अहवाल हातात येण्याआधी ‘धोकादायक अन्नपदार्थ सापडले’ असा थेट निष्कर्ष काढणे म्हणजे न्यायालयाने निकाल देण्यापूर्वीच शिक्षा सुनावण्यासारखे ठरेल. FDAच्या कारवाईचा उद्देशच नमुने तपासून वस्तुस्थिती निश्चित करणे हा आहे.
दरम्यान, संजय चट्टे, सहायक आयुक्त, अन्न व औषध प्रशासन यांनी याबाबत स्पष्ट भूमिका मांडली आहे. “प्रदीप स्वीट्समधून खाद्यपदार्थांचे नमुने घेऊन ते प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठवण्यात आले आहेत. संबंधित खाद्यपदार्थ धोकादायक असल्याचे अद्याप निष्पन्न झालेले नाही. प्रयोगशाळेचा अहवाल प्राप्त झाल्यानंतरच त्यांची गुणवत्ता आणि सुरक्षिततेबाबत स्पष्टता येईल,” असे त्यांनी सांगितले. उपलब्ध वृत्तांनुसार FDAने संबंधित आस्थापनाला नोटीस दिली असून, प्रयोगशाळेच्या निष्कर्षानंतर पुढील कायदेशीर कारवाईचा निर्णय घेतला जाणार आहे. सणासुदीच्या काळात मिठाई, फरसाण आणि इतर खाद्यपदार्थांची मागणी वाढत असल्याने FDAने तपासणी मोहीम तीव्र केली आहे. त्यामुळे कारवाई झाली म्हणजे दोष सिद्ध झाला, असा सोयीचा अर्थ काढण्यापेक्षा अधिकृत अहवालाची वाट पाहणे आवश्यक आहे.
या प्रकरणात आणखी एक महत्त्वाचा धडा आहे—अन्नसुरक्षेच्या कारवाईत संशय आणि सिद्ध झालेला दोष यांच्यात जमीन-अस्मानाचा फरक असतो. नमुना जप्त करणे, प्रयोगशाळेत पाठवणे आणि अहवालानुसार कारवाई करणे ही कायदेशीर प्रक्रिया आहे. त्यामुळे ग्राहकांनीही अफवांवर नव्हे तर अधिकृत निष्कर्षांवर विश्वास ठेवणे गरजेचे आहे. प्रयोगशाळेचा अहवाल प्राप्त झाल्यानंतर पदार्थांमध्ये नियमबाह्य घटक, भेसळ किंवा इतर त्रुटी आढळल्यास FDAला कायदेशीर कारवाई करता येईल; उलट नमुने निकषांमध्ये बसल्यास त्यानुसारच वस्तुस्थिती स्पष्ट होईल. तोपर्यंत प्रदीप स्वीट्समधील पदार्थ ‘धोकादायक’ ठरवण्याचा अधिकार अफवांना नाही—अंतिम शब्द प्रयोगशाळेच्या अहवालाचाच असेल.