महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १९ मे २०२६ ।। Gold Reserve News: सोन्याचे दर आकाशाला भिडले की सामान्य माणसाच्या कपाळावर आठ्या आणि सोनारांच्या दुकानात गर्दी, हे भारतीय अर्थकारणाचे जुने चित्र आहे. पण आता परिस्थिती अशी झाली आहे की, सोने म्हणजे दागिना कमी आणि थेट संपत्तीचा सम्राट जास्त वाटू लागला आहे. २४ कॅरेट सोन्याचा दर दीड लाखांच्या उंबरठ्यावर पोहोचल्याने लग्नसराईपासून गुंतवणुकीपर्यंत सर्वत्र “सोने घ्या… सोने वाचवा!” अशीच चर्चा रंगू लागली आहे. एका किलो सोन्यासाठी कोट्यवधी रुपये मोजावे लागत असताना जगात किती सोने आहे, हा प्रश्न अनेकांच्या डोक्यात चमकू लागला आहे. अंदाजानुसार, आजवर जगभरात सुमारे २ लाख १६ हजार टन सोन्याचे उत्खनन झाले आहे. दागिने, नाणी, गुंतवणूक, केंद्रीय बँकांचे साठे आणि राजघराण्यांच्या तिजोऱ्यांमध्ये बंदिस्त असलेले हे सोने म्हणजे पृथ्वीवरील सर्वात मौल्यवान शांत साम्राज्य मानले जाते. जगातील संपूर्ण सोने विकत घ्यायचे म्हटले तर एखाद्या व्यक्तीकडे केवळ पैसा नव्हे, तर अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्थेलाही लाजवेल इतकी संपत्ती असावी लागेल.
जगातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती Elon Musk यांच्याकडे अब्जावधी डॉलरची संपत्ती असली तरी जगातील अख्खे सोने खरेदी करण्यासाठी तीही अपुरी पडेल, हे वास्तव अनेकांना धक्का देणारे आहे. सोन्याचे जागतिक मूल्य इतके प्रचंड वाढले आहे की अब्जाधीशसुद्धा त्यातील छोटासा भागच सहज खरेदी करू शकतील. जगातील आर्थिक संकटे, युद्धजन्य परिस्थिती आणि चलनवाढ वाढली की गुंतवणूकदारांचा कल पुन्हा सोन्याकडे वळतो. कारण नोटांची किंमत कमी होऊ शकते, पण सोन्याची चमक कधीच फिकी पडत नाही, अशी धारणा जगभरात कायम आहे. त्यामुळेच अमेरिका, रशिया, जर्मनी, फ्रान्स आणि इटलीसारख्या महासत्तांनी हजारो टन सोन्याचे साठे तिजोरीत सुरक्षित ठेवले आहेत. विशेष म्हणजे केंद्रीय बँकांनी गेल्या काही वर्षांत मोठ्या प्रमाणावर सोने खरेदी करत भविष्यातील आर्थिक धक्क्यांपासून स्वतःचे संरक्षण करण्याची रणनीती आखली आहे.
भारताचं सोन्याशी असलेलं नातं तर भावनिक, सांस्कृतिक आणि आर्थिक अशा तिन्ही पातळ्यांवर घट्ट विणलेलं आहे. Reserve Bank of Indiaकडे ८०० टनांहून अधिक सोन्याचा साठा असल्याचे सांगितले जाते, तर भारतीय घरांमध्ये आणि मंदिरांमध्ये तब्बल २५ हजार टनांपेक्षा जास्त सोने असल्याचा अंदाज आहे. म्हणजे अनेक देशांच्या सरकारी साठ्यांपेक्षाही जास्त सोने भारतीयांच्या घरातील लॉकरमध्ये शांतपणे विसावले आहे. भारतीय कुटुंबासाठी सोने हे केवळ दागिना नसतो; तो प्रतिष्ठेचा वारसा, सुरक्षिततेची हमी आणि संकटातील आधार मानला जातो. त्यामुळे सोन्याचे दर वाढले तरी खरेदी कमी होत नाही; उलट “आता घेतलं नाही तर आणखी महाग होईल” या भीतीने लोक अधिक वेगाने दुकानांकडे धाव घेतात. जगभरातील अर्थतज्ज्ञ आर्थिक अस्थिरतेचा अंदाज मांडत असताना, सोन्याची ही वाढती मोहिनी पुढील काळात आणखी तेजाळण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.