महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २० मे २०२६ ।। कोरोनानंतर जगाने थोडा श्वास घेतला होता, तोच आता आफ्रिकेतून पुन्हा एका घातक विषाणूने भयाचे ढग दाटवायला सुरुवात केली आहे. काँगोमध्ये इबोलाचा प्रादुर्भाव इतक्या वेगाने वाढत आहे की, जागतिक आरोग्य संघटनेलाही “आंतरराष्ट्रीय आरोग्य आणीबाणी” घोषित करावी लागली. मृत्यूचा आकडा १३१ वर पोहोचला असून ५१३ हून अधिक संशयित रुग्ण सापडले आहेत. आफ्रिकेतील अनेक गावांमध्ये भीती इतकी पसरली आहे की, रुग्णालयाच्या दाराकडे लोक आशेने नव्हे तर दहशतीने पाहत आहेत. कारण यावेळी पसरत असलेला ‘बुंदीबुग्यो’ स्ट्रेन डॉक्टरांसाठीही डोकेदुखी ठरला आहे. इबोलाच्या काही प्रकारांवर लस उपलब्ध असली, तरी या नव्या स्ट्रेनसाठी प्रभावी लस किंवा खात्रीशीर उपचारच नाहीत. म्हणजे शत्रू समोर उभा आहे, पण त्याच्याविरुद्धचे शस्त्र अजून तयारच झालेले नाही!
काँगोतील परिस्थिती इतकी गंभीर बनली आहे की आरोग्य यंत्रणा अक्षरशः थकून भागली आहे. युद्धग्रस्त भागांमध्ये डॉक्टर आणि मदत पथकांनाही सुरक्षितपणे पोहोचता येत नसल्याने परिस्थिती अधिकच बिकट झाली आहे. आंतरराष्ट्रीय रेड क्रॉस समितीने सशस्त्र गटांना थेट इशारा देत वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांना सुरक्षित मार्ग द्यावा, अन्यथा महामारी नियंत्रणाबाहेर जाईल, असे स्पष्ट केले आहे. एका बाजूला विषाणू आणि दुसऱ्या बाजूला बंदुका — या दुहेरी संकटात सामान्य नागरिक अक्षरशः अडकले आहेत. काँगोचे आरोग्यमंत्री सॅम्युअल रोजर काम्बा यांनीही संसर्ग वेगाने वाढत असल्याचे मान्य केले असून, देशभरातील आरोग्य यंत्रणांना सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे. पण विषाणूचा वेग पाहता सरकारी आदेशांपेक्षा मृत्यूची भीतीच अधिक वेगाने पसरताना दिसत आहे.
या साथीचे पडसाद आता अमेरिकेपासून युरोपपर्यंत उमटू लागले आहेत. काँगोमध्ये उपचार करताना संक्रमित झालेल्या अमेरिकन डॉक्टरची माहिती समोर आल्यानंतर अमेरिकेने प्रभावित देशांसाठी व्हिसा सेवा तात्पुरती बंद केली आहे. विमानतळांवर कडक तपासणी सुरू करण्यात आली असून नागरिकांना काँगो, दक्षिण सुदान आणि युगांडाला प्रवास टाळण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे. गेल्या पन्नास वर्षांत इबोलाने आफ्रिकेत १५ हजारांहून अधिक लोकांचे जीव घेतले आहेत आणि काँगोतील हा १७वा मोठा उद्रेक मानला जात आहे. २०१८ ते २०२० दरम्यानच्या साथीने २३०० लोकांचा बळी घेतला होता, त्यामुळे जग आता या नव्या संकटाकडे अतिशय गंभीरतेने पाहत आहे. कोरोना काळातील लॉकडाऊन, मास्क आणि भीतीची आठवण अजून ताजी असतानाच इबोलाने पुन्हा जगाला सावध राहण्याचा इशारा दिला आहे. प्रश्न फक्त काँगोचा राहिलेला नाही; कारण आजच्या जगात विषाणूंना सीमा नसतात, फक्त संधी लागते!