हज-उमराहच्या नावाखाली पैसे मागणाऱ्यांना थेट इशारा; नियम मोडल्यास अटक आणि हद्दपारीचा धोका
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १९ ऑगस्ट २०२६ ।। सौदी अरेबियात हज-उमराहच्या पवित्र यात्रेला जाणाऱ्या पाकिस्तानी नागरिकांसाठी सरकारने आता चांगलाच ‘धडा’ गिरवला आहे. यात्रेच्या नावाखाली सौदीत भीक मागू नका, परवानगीशिवाय पैसे गोळा करू नका आणि व्हिसाच्या अटींचा भंग करू नका, अशी कडक सूचना पाकिस्तानी दूतावासाकडून देण्यात आली आहे. मक्का-मदिना ही श्रद्धेची ठिकाणे; तिथे हातात वाटी घेऊन फिरणे हा धर्मसेवेचा भाग नाही, हे सरकारला अखेर ठणकावून सांगावे लागले आहे. सौदीतील स्थानिक कायदे मोडल्यास अटक, ताब्यात घेणे आणि हद्दपारीसारखी कारवाई होऊ शकते. पाकिस्तानच्या २०२६ हज धोरणातही भीक मागणे किंवा सौदी कायद्याच्या विरोधात वर्तन करणाऱ्यांवर भविष्यातील प्रवासावर बंदीची तरतूद नमूद आहे.
मुद्दा केवळ दोन-चार यात्रेकरूंच्या वर्तनाचा नाही; देशाच्या प्रतिमेचा आहे. परदेशात जाऊन काही नागरिकांकडून भीक मागण्याचे प्रकार वारंवार चर्चेत आल्याने पाकिस्तान सरकारवरही दबाव वाढला आहे. जुलै २०२६ मधील अहवालानुसार, सौदीसह आखाती देशांत भीक मागल्यामुळे हद्दपार करण्यात आलेल्या पाकिस्तानी नागरिकांची संख्या घटली असली, तरी समस्या पूर्णपणे संपलेली नाही. २०२६ मध्ये आतापर्यंत ८०२ पाकिस्तानी नागरिकांना अशा प्रकरणांत हद्दपार करण्यात आल्याची अधिकृत माहिती देण्यात आली होती; २०२५ मध्ये ही संख्या १,१००, तर २०२४ मध्ये ४,८०० होती.
पाकिस्तानी दूतावासाने यात्रेकरू आणि कामगारांना सौदी कायदे, व्हिसाच्या अटी आणि स्थानिक नियम काटेकोरपणे पाळण्याचे आवाहन केले आहे. अनधिकृतपणे पैसे गोळा करणे, परवानगी नसलेल्या सेवा देणे किंवा घेणे आणि व्हिसाची मुदत संपल्यानंतर देशात थांबणे टाळण्याचा स्पष्ट इशारा देण्यात आला आहे. यापूर्वीही पाकिस्तानमधील धार्मिक नेत्यांनी हज-उमराह यात्रेकरूंना भीक मागणे आणि अमली पदार्थांसारख्या बेकायदेशीर कृत्यांपासून दूर राहण्याचे आवाहन केले होते.
खरं तर हज म्हणजे श्रद्धा, संयम आणि शिस्तीची परीक्षा. पवित्र यात्रेला जाऊन परदेशात देशाची बदनामी करणे, हा विरोधाभासच म्हणावा लागेल. म्हणूनच पाकिस्तान सरकारचा हा इशारा केवळ कागदी सूचना म्हणून न पाहता कठोर संदेश म्हणून घेतला जात आहे. सौदी प्रशासन नियमांबाबत कोणतीही तडजोड करण्याच्या मनःस्थितीत नाही. त्यामुळे यात्रेकरूंनी धार्मिक विधींवर लक्ष केंद्रित करावे, स्थानिक कायद्यांचा आदर करावा आणि मदतीची गरज असल्यास अधिकृत माध्यमांचा वापर करावा. शेवटी, श्रद्धेच्या नावाने कायदा मोडला तर श्रद्धेची नव्हे, तर कायद्याचीच चलती असते.