वाशिम, बुलढाणा, हिंगोली, जालना, जळगावात इंधन टंचाई तीव्र; ट्रॅक्टरवर जागून काढल्या रात्री, मशागतीची कामे ठप्प
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २३ मे २०२६ ।। महाराष्ट्रातील शेतकरी आज पावसाची नव्हे, तर डिझेलच्या एका थेंबाची वाट पाहत रात्रभर पेट्रोल पंपांवर जागत आहे! विदर्भ, मराठवाडा आणि खान्देशात निर्माण झालेल्या भीषण इंधन टंचाईने शेती, वाहतूक आणि सामान्य जनजीवन अक्षरशः विस्कळीत केले आहे. वाशिममध्ये सलग नवव्या दिवशी शेतकरी डिझेलसाठी रात्रीपासून रांगा लावत आहेत, तर बुलढाण्यात अकराव्या दिवशीही परिस्थिती सुधारण्याची चिन्हे दिसत नाहीत. ट्रॅक्टरच्या सीटवर बसून, डोळ्यांत झोप नसताना “आज नंबर लागेल का?” या आशेवर शेतकरी रात्र काढताना दिसत आहेत. एका बाजूला खरीप हंगामाची मशागत सुरू आहे आणि दुसऱ्या बाजूला पेट्रोल पंपांवर “नो स्टॉक”चे फलक झळकत असल्याने ग्रामीण भागात संतापाची लाट उसळली आहे.
बुलढाणा, वाशिम, हिंगोली आणि जालना जिल्ह्यांत पेट्रोल पंपांबाहेर वाहनांच्या मैलोनमैल रांगा लागल्या आहेत. शेतकऱ्यांना ट्रॅक्टरसाठी डिझेल मिळत नसल्याने मशागतीची कामे अक्षरशः ठप्प झाली आहेत. मे महिन्यात ट्रॅक्टरच्या वापरामुळे डिझेलची मागणी २० ते २५ टक्क्यांनी वाढते; मात्र पुरवठा अपुरा असल्याने परिस्थिती अधिकच चिघळली आहे. बुलढाणा ते चिखली रस्त्यावरील दांडगे यांच्या पेट्रोल पंपावर रात्री दीड वाजेपर्यंत ट्रॅक्टरच्या रांगा लागल्याचे चित्र पाहायला मिळाले. “झोपायलाच जागा नाही, पण डिझेल मिळाल्याशिवाय घरी जाऊ शकत नाही,” अशी हतबल भावना शेतकरी व्यक्त करत आहेत. काही ठिकाणी डिझेलसाठी रांगेतून वाद होऊन तलवारी, कोयते बाहेर निघाल्याच्या घटना घडत आहेत. कळमनुरी तालुक्यातील आराटी येथील शिवपार्वती पेट्रोल पंपावर तर दोन गटांमध्ये तुंबळ हाणामारी झाली असून काही शेतकरी जखमी झाल्याची माहिती समोर आली आहे.
जळगाव जिल्ह्यात परिस्थिती आणखी गंभीर बनली आहे. मे महिन्याच्या अखेरीस हजारो हेक्टरवर होणारी पूर्वहंगामी कापूस लागवड यंदा मोठ्या प्रमाणावर प्रभावित झाली आहे. शेतजमिनी मशागतीअभावी पडून आहेत, कारण ट्रॅक्टरला लागणारे डिझेलच उपलब्ध होत नाही. मागील वर्षाच्या तुलनेत कापूस लागवड अत्यंत कमी प्रमाणात होत असल्याचे चित्र आहे. जालन्यात तब्बल ५९ पेट्रोल पंपांवरील इंधनसाठा संपला असून जालना तालुक्यातील २४ पेट्रोल पंप पूर्णपणे बंद आहेत. जिथे इंधन उपलब्ध आहे, तिथे नागरिकांची झुंबड उडत आहे. हिंगोलीतही आठवडाभरानंतरही डिझेल टंचाई कायम असून “एका महिन्याचा डिझेलसाठा उपलब्ध” असल्याच्या सरकारी दाव्यांवर शेतकरी उघडपणे संताप व्यक्त करत आहेत. “साठा असेल तर मग आमची ही फरफट का?” असा थेट सवाल आता ग्रामीण भागातून विचारला जात आहे.
दरम्यान, इंधन संकटाची झळ आता प्रशासनालाही बसू लागली आहे. नागपूर जिल्हा न्यायालयाने इंधन बचतीसाठी ऑनलाइन सुनावण्यांना प्राधान्य देण्याचा निर्णय घेतला आहे. “अत्यावश्यक नसल्यास कोर्टात येऊ नका,” असे आवाहनही करण्यात आले आहे. दुसरीकडे राष्ट्रवादी काँग्रेसचे आमदार रोहित पवार यांनी सोशल मीडियावर संताप व्यक्त करत “मराठवाडा, विदर्भ आणि खान्देशातील लोकांना जाणीवपूर्वक वंचित ठेवले जात आहे का?” असा प्रश्न उपस्थित केला आहे. त्यांनी सरकारला इंधन पुरवठा साखळी सुधारण्याचे आवाहन केले आहे. त्यातच पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात गेल्या काही दिवसांत तिसऱ्यांदा वाढ झाली आहे. मुंबईत पेट्रोल १०८.४५ रुपये प्रतिलिटर, तर डिझेल ९५.०२ रुपयांवर पोहोचले आहे. एका बाजूला दरवाढ आणि दुसऱ्या बाजूला टंचाई — या दुहेरी संकटाने महाराष्ट्रातील शेतकरी अक्षरशः हवालदिल झाला असून “डिझेलशिवाय शेती कशी करायची?” हा प्रश्न आता राज्यासमोर उभा ठाकला आहे।