जपानी प्रस्तावामुळे नाशिकच्या विकासाला नवे पंख; ‘आर्थिक सुवर्ण त्रिकोणा’ची चर्चा पुन्हा रंगली
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ३१ मे २०२६ ।। नाशिककरांच्या प्रवासाच्या घड्याळाला आता नवे काटे लागण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. मुंबई, पुणे किंवा हैदराबाद गाठण्यासाठी अर्धा दिवस खर्च करण्याची वेळ भविष्यात इतिहासजमा होऊ शकते. जपानच्या सहकार्याने उभारल्या जात असलेल्या अहमदाबाद-मुंबई-पुणे-हैदराबाद हाय-स्पीड रेल्वे प्रकल्पाशी नाशिकला जोडण्याचा महत्त्वाकांक्षी प्रस्ताव पुढे आला आहे. हा प्रस्ताव प्रत्यक्षात उतरला तर नाशिक ते मुंबई, पुणे आणि हैदराबाद हा प्रवास अवघ्या दीड ते दोन तासांत पूर्ण होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे केवळ वाहतुकीचा वेग वाढणार नाही, तर नाशिकच्या आर्थिक आणि औद्योगिक भविष्यालाही नवे वळण मिळणार आहे.
महापालिका मुख्यालयात झालेल्या उच्चस्तरीय बैठकीत जपानी सल्लागारांनी हा आराखडा मांडला. केंद्र सरकारकडून पूर्वी मंजूर झालेला नाशिक-पुणे हायस्पीड रेल्वे प्रकल्प रखडल्याने या विषयावर निराशेचे वातावरण होते. मात्र आता जपान इंटरनॅशनल को-ऑपरेशन एजन्सी आणि ‘असोसिएशन ऑफ फ्रेंड्स ऑफ जपान’च्या पुढाकारामुळे नव्या शक्यता निर्माण झाल्या आहेत. नाशिकला मुख्य बुलेट ट्रेन मार्गाशी ‘फिडर कनेक्टिव्हिटी’द्वारे जोडण्याची कल्पना मांडण्यात आली. म्हणजेच नाशिकहून वेगवान रेल्वेमार्गाद्वारे प्रवासी मुख्य बुलेट ट्रेन कॉरिडॉरशी जोडले जातील आणि तेथून मुंबई, पुणे किंवा हैदराबादकडे झपाट्याने प्रवास करू शकतील. एका प्रस्तावाने नाशिकला राष्ट्रीय आर्थिक नकाशावर अधिक ठळक स्थान मिळण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत.
या प्रकल्पाचा परिणाम केवळ प्रवासापुरता मर्यादित राहणार नाही. नाशिकची ओळख द्राक्षनगरी, वाईन कॅपिटल आणि कृषी उद्योगांचे केंद्र अशी आहे. जलद वाहतूक उपलब्ध झाल्यास कृषी उत्पादनांची बाजारपेठ अधिक विस्तारेल, उद्योगांना नवे गुंतवणूकदार मिळतील आणि पर्यटनालाही मोठी चालना मिळेल. मुंबई-पुण्यातील उद्योगांसाठी नाशिक अधिक आकर्षक पर्याय ठरू शकतो. त्यामुळे ‘ठाणे-पुणे-नाशिक’ असा आर्थिक सुवर्ण त्रिकोण तयार होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. रोजगार, गुंतवणूक आणि पायाभूत सुविधांच्या विकासाला यामुळे मोठा वेग मिळू शकतो.
मात्र प्रत्येक मोठ्या स्वप्नासमोर वास्तवाचे काही प्रश्न उभे असतात. हा प्रकल्प अद्याप प्रस्तावाच्या टप्प्यावर आहे. त्यासाठी केंद्र, राज्य आणि जपानी संस्थांमध्ये पुढील चर्चा, आर्थिक व्यवहार्यता, तांत्रिक आराखडे आणि प्रशासकीय मंजुऱ्या आवश्यक आहेत. तरीही अनेक वर्षांपासून रखडलेल्या हायस्पीड रेल्वेच्या चर्चेला पुन्हा एकदा गती मिळाली आहे. नाशिककरांसाठी ही केवळ रेल्वेची बातमी नाही; तर शहराच्या भविष्यातील वेग, विकास आणि वैभवाची नवी शक्यता आहे. आज हा प्रस्ताव आहे, उद्या तो वास्तवात उतरला तर नाशिकच्या प्रगतीचा वेग खरोखरच ‘बुलेट’सारखा असू शकतो.