पाच महिन्यांत तिसरा बोगदा पूर्ण; महाराष्ट्राच्या विकासरथाला नवे पंख, मुंबई-अहमदाबाद अंतर आता वेळेशी शर्यत करणार
महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ४ जून २०२६ ।। मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पाच्या कामाने आता अक्षरशः वेगाचा नवा अध्याय लिहायला सुरुवात केली आहे. अनेक वर्षे चर्चा, वाद, राजकारण आणि न्यायालयीन प्रक्रियेत अडकलेल्या या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाने आता प्रत्यक्षात जमिनीखाली आणि जमिनीवरही दमदार मुसंडी मारली आहे. पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यात अंबेसरी गावाजवळील तिसऱ्या पर्वतीय बोगद्याचा ‘ब्रेकथ्रू’ यशस्वीरित्या पूर्ण झाल्याने महाराष्ट्रातील विकासाच्या नकाशावर आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला गेला आहे. ४१७ मीटर लांबीचा हा बोगदा म्हणजे केवळ दगड-माती फोडण्याचा पराक्रम नाही, तर भारताच्या आधुनिक रेल्वे स्वप्नाला मिळालेली नवी गती आहे. आजवर डोंगर आडवे येत होते, आता डोंगरच मार्ग मोकळा करू लागले आहेत.
या बोगद्याचे उत्खनन अत्यंत आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने करण्यात आले. नियंत्रित ड्रिलिंग, अचूक ब्लास्टिंग आणि क्षणाक्षणाला निरीक्षण करणाऱ्या डिजिटल यंत्रणांच्या मदतीने हे काम पूर्ण झाले. काम सुरू असताना प्रत्येक कंपन, प्रत्येक हालचाल आणि परिसरातील प्रत्येक संरचनेवर बारीक नजर ठेवली जात होती. कारण हा केवळ बोगदा नव्हता, तर देशाच्या प्रतिष्ठेचा प्रकल्प होता. कामगारांच्या सुरक्षेपासून ते पर्यावरणीय परिणामांपर्यंत प्रत्येक बाबीची काटेकोर खबरदारी घेण्यात आली. त्यामुळे हा बोगदा अभियांत्रिकी कौशल्याचा उत्कृष्ट नमुना ठरत आहे. महाराष्ट्रातील पाच महिन्यांत पूर्ण झालेला हा तिसरा पर्वतीय बोगदा असल्याने संपूर्ण प्रकल्प आता निर्णायक टप्प्यात पोहोचल्याचे चित्र दिसू लागले आहे.
विशेष म्हणजे, मुंबई आणि अहमदाबादला जोडणाऱ्या या मार्गावरील बोईसर ते वापी हा भाग औद्योगिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. याच विभागातील एमटी-०८, एमटी-०७ आणि एमटी-०६ हे तीनही बोगदे आता पूर्ण झाले आहेत. त्यामुळे केवळ रेल्वे मार्गाचेच नव्हे तर संपूर्ण औद्योगिक विकासाचे समीकरण बदलण्याची चिन्हे दिसत आहेत. भविष्यात या मार्गावरून उद्योग, व्यापार, पर्यटन आणि रोजगाराच्या नव्या संधी वेगाने धावतील. आज ज्या प्रवासासाठी तासन्तास खर्च होतात, तेच अंतर अवघ्या दोन तासांच्या आसपास पार करण्याची क्षमता ही बुलेट ट्रेन निर्माण करणार आहे. त्यामुळे हा प्रकल्प केवळ वाहतुकीचा नाही, तर आर्थिक क्रांतीचा महामार्ग ठरणार आहे.
दरम्यान, केंद्रीय रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनीही प्रकल्पाच्या प्रगतीबाबत समाधान व्यक्त केले आहे. महाराष्ट्र आणि गुजरातमध्ये एकाच वेळी सुरू असलेली कामे आता वेग पकडत असून समुद्राखालील बोगद्यापासून ते उंच व्हायडक्टपर्यंत अनेक महत्त्वाचे टप्पे पूर्णत्वाकडे वाटचाल करत आहेत. एकेकाळी अशक्य वाटणारे स्वप्न आता वास्तवाच्या रुळांवर धावण्यास सज्ज झाले आहे. भारताची पहिली स्वदेशी हाय-स्पीड बुलेट ट्रेन २०२७ पर्यंत सुरू होण्याची शक्यता व्यक्त होत असताना, विकासाचा हा वेग पाहून एकच प्रश्न उपस्थित होतो—आता डोंगर कितीही उंच असला तरी भारताच्या प्रगतीचा मार्ग अडवणार कोण?