धरणातील साठा तळाला, महापालिकेचा कडक निर्णय; सम-विषम तारखांनुसार पाणी, तर पालखी सोहळ्यासाठीच मिळणार विशेष सवलत
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १० जून २०२६ ।। पुणेकरांनी आता नळातून येणाऱ्या प्रत्येक थेंबाचा हिशेब ठेवण्याची वेळ आली आहे. एकेकाळी पाण्याच्या मुबलकतेचा अभिमान बाळगणाऱ्या शहरावर आता टंचाईचे सावट इतके गडद झाले आहे की, महापालिकेला अखेर दिवसाआड पाणीपुरवठ्याचा कठोर निर्णय घ्यावा लागला आहे. खडकवासला धरण साखळीतील झपाट्याने कमी होणारा पाणीसाठा आणि मान्सूनच्या उशिरामुळे प्रशासनाने ही आपत्कालीन घंटा वाजवली आहे. पाणीपुरवठ्याचे सम-विषम तारखांनुसार वेळापत्रक तयार झाले असून त्यावर अंतिम शिक्कामोर्तब होण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. त्यामुळे पुणेकरांच्या दैनंदिन जीवनाचा संपूर्ण ताळमेळ आता पाण्याच्या वेळापत्रकाभोवती फिरणार आहे.
या निर्णयामागील वास्तव अधिक गंभीर आहे. दिवसाआड पाणीपुरवठा म्हणजे निम्मी बचत, असा सामान्यांचा समज असला तरी प्रत्यक्षात केवळ २५ टक्के पाणीच वाचणार असल्याचे महापालिकेतील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे. कारण शहराची भौगोलिक रचना आणि पाइपलाइनमधील दाब कायम ठेवण्याची गरज यामुळे पुरवठा पूर्णपणे बंद ठेवणे शक्य नसते. मात्र प्रशासनाकडे दुसरा पर्यायही उरलेला नाही. धरणांतील साठा वेगाने आटत असताना आणि आकाशात पावसाची केवळ आश्वासने दिसत असताना शहराच्या तहानेवर नियंत्रण आणण्यासाठी हा उपाय अपरिहार्य ठरला आहे.
पाण्याची कमतरता ही केवळ घरगुती वापरापुरती मर्यादित राहणार नाही. महापालिकेने निर्बंधांची अशी कडक यादी तयार केली आहे की, अनेक व्यवसाय आणि उपक्रमांनाही त्याचा फटका बसणार आहे. बांधकामांसाठी पिण्याचे पाणी वापरण्यास पूर्ण बंदी घालण्यात आली आहे. सार्वजनिक आणि खासगी कार वॉशिंग सेंटरना कुलूप लागणार आहे. गाड्या धुणे, अंगण किंवा पदपथ धुण्यासाठी पिण्याचे पाणी वापरल्यास कारवाईचा बडगा उगारला जाणार आहे. जलतरण तलाव आणि उद्यानांनाही पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा बंद केला जाणार आहे. म्हणजे शहराला आता प्रत्येक थेंबाची किंमत समजून घेण्याची वेळ आली आहे.
या सगळ्या निर्बंधांच्या छायेत एकमेव अपवाद ठरला आहे तो संतांच्या पालखी सोहळ्याचा. लाखो वारकऱ्यांच्या सेवेसाठी आणि सोहळ्याच्या व्यवस्थेसाठी आवश्यक तेवढी सवलत देण्याचा निर्णय प्रशासनाने घेतला आहे. एका बाजूला शहरातील नागरिकांना पाण्याचे काटेकोर नियोजन करावे लागणार असताना दुसऱ्या बाजूला वारकरी परंपरेचा मान राखण्याचाही प्रयत्न केला जात आहे. मात्र अंतिम प्रश्न तोच आहे—मान्सून वेळेवर आणि समाधानकारक बरसला नाही, तर पुणेकरांच्या संयमाची खरी परीक्षा अजून बाकी आहे.