अधिकृत परवाने तपासा, अन्यथा श्रद्धेचा प्रवास अर्ध्यावरच अडकण्याचा धोका
महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २९ जून २०२६ ।। भगवान शंकराच्या दर्शनाची ओढ मनात घेऊन हजारो भाविक दरवर्षी कैलास मानसरोवर यात्रेची तयारी करतात. पण श्रद्धेच्या या पवित्र प्रवासात आता फसवणुकीची काळी सावली डोकावू लागली आहे. खासगी टूर ऑपरेटरांच्या गोड आश्वासनांना भुलून अनेक भाविक संकटात सापडत असल्याने परराष्ट्र मंत्रालयाने थेट इशारा जारी केला आहे. यात्रेला जाण्यापूर्वी संबंधित टूर ऑपरेटर अधिकृत आणि नोंदणीकृत असल्याची खात्री करा, आवश्यक व्हिसा आणि सर्व परवानग्या तपासा, अन्यथा यात्रेचे स्वप्न सीमारेषेवरच अडकू शकते, असा स्पष्ट संदेश सरकारने दिला आहे. श्रद्धेपेक्षा सावधगिरी मोठी ठरते, याची जाणीव करून देणारा हा इशारा दुर्लक्षित करून चालणार नाही.
काही दिवसांपूर्वी घडलेल्या घटनेने या धोक्याची गंभीरता अधोरेखित केली आहे. खासगी टूर ऑपरेटरमार्फत कैलास यात्रेला निघालेल्या अनेक भारतीय यात्रेकरूंना चीनमध्ये प्रवेशासाठी आवश्यक व्हिसा आणि परवानग्या उपलब्ध नव्हत्या. परिणामी, त्यांना नेपाळमध्येच अडकून पडावे लागले. यात्रेची सर्व तयारी करून, मोठा खर्च करून आणि धार्मिक भावनेने निघालेल्या भाविकांवर अक्षरशः निराशेची वेळ आली. अखेर त्यांच्या कुटुंबीयांनी सरकारकडे मदतीची याचना केली. या प्रकारानंतर परराष्ट्र मंत्रालयाने स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, अधिकृत कागदपत्रांशिवाय यात्रेला जाण्याचा निर्णय म्हणजे स्वतःच अडचणींना आमंत्रण देण्यासारखे आहे.
यंदाची कैलास मानसरोवर यात्रा जून ते ऑगस्ट या कालावधीत दोन मार्गांनी आयोजित करण्यात आली आहे. उत्तराखंडमधील लिपुलेख खिंड आणि सिक्कीममधील नथू ला या मार्गांद्वारे भाविकांना पवित्र कैलास-मानसरोवर दर्शनाची संधी मिळणार आहे. भारत-चीन संबंध सुधारण्याच्या प्रयत्नांचा भाग म्हणून जवळपास पाच वर्षांच्या खंडानंतर ही यात्रा पुन्हा सुरू झाली आहे. कोविड-१९ महामारी आणि सीमावादामुळे अनेक वर्षे यात्रेला ब्रेक लागला होता. त्यामुळे यंदाच्या यात्रेबाबत भाविकांमध्ये मोठा उत्साह आहे; मात्र या उत्साहात आवश्यक नियमांकडे दुर्लक्ष होऊ नये, अशी सरकारची भूमिका आहे.
परराष्ट्र मंत्रालयाने यात्रेकरूंना स्पष्ट सूचना दिल्या आहेत की, टूर ऑपरेटरची अधिकृत नोंदणी, व्हिसा, चीनचे आवश्यक परवाने आणि प्रवासाशी संबंधित सर्व कागदपत्रांची खातरजमा केल्याशिवाय यात्रेला निघू नये. श्रद्धेचा प्रवास हा विश्वासावर उभा असतो; पण त्या विश्वासाचा गैरफायदा घेणाऱ्यांपासून सावध राहणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. थोडीशी निष्काळजीपणा लाखो रुपयांचे नुकसान, मानसिक त्रास आणि अपूर्ण राहिलेली यात्रा याचे कारण ठरू शकते. त्यामुळे “आधी कागदपत्रे, मगच कैलास यात्रा” हा मंत्र लक्षात ठेवला, तरच भगवान शंकराच्या दर्शनाचा पवित्र प्रवास खऱ्या अर्थाने सुखकर आणि सुरक्षित ठरेल.