दर घसरण्याची प्रतीक्षा धोक्याची; तज्ज्ञांचा टप्प्याटप्प्याने गुंतवणुकीचा सल्ला
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २६ जुलै २०२६ ।। सोन्याचा भाव वाढला की सामान्य माणसाचा चेहरा उतरतो आणि भाव घसरला की बाजारात आशेची कुजबुज सुरू होते. पण गुंतवणुकीच्या बाजारात आशा आणि वास्तव यांच्यात मोठी दरी असते. यंदा सोन्याने विक्रमी उसळी घेतल्यानंतर आता “दर पुन्हा ₹१ लाखांवर येणार का?” हा प्रश्न प्रत्येकाच्या मनात घर करून बसला आहे. अनेक ग्राहक आणि गुंतवणूकदार स्वस्तात सोने घेण्याच्या प्रतीक्षेत आहेत. मात्र, बाजाराचा स्वभाव भावनांवर नाही, तर जागतिक आर्थिक घडामोडींवर चालतो. त्यामुळे सर्वात कमी दराची वाट पाहत बसणे म्हणजे संधी गमावण्याचा मार्ग ठरू शकतो, असा स्पष्ट इशारा तज्ज्ञांनी दिला आहे.
एप्रिल २०२५ पर्यंत भारतात दहा ग्रॅम सोन्याचा भाव ₹१ लाखांच्या वर गेला नव्हता. मात्र, २४ जुलैपर्यंत तो सुमारे ₹१.४३ लाखांपर्यंत पोहोचला. एवढ्या मोठ्या तेजीनंतर मोठी घसरण होईल, अशी अपेक्षा अनेकांची आहे. परंतु तज्ज्ञांचे गणित वेगळेच आहे. ‘ऑगमोंट’च्या हेड ऑफ रिसर्च रेनिशा चैनानी यांच्या मते, सध्याच्या जागतिक परिस्थितीत सोने पुन्हा ₹१ लाखांपर्यंत खाली येण्याची शक्यता अत्यंत धूसर आहे. ती केवळ जोखमीची शक्यता म्हणून पाहावी. उलट २०२६ मध्ये सोन्याचे दर ₹१.४० लाख ते ₹१.५० लाखांच्या वरच टिकून राहू शकतात, असा त्यांचा अंदाज आहे. अल्पकालीन काळात ५ ते १५ टक्क्यांची घसरण होऊ शकते; पण तिला बाजार कोसळल्याचे चित्र मानणे चुकीचे ठरेल.
सोन्याचे दर मोठ्या प्रमाणात खाली आणायचे असतील, तर त्यासाठी जगाच्या अर्थकारणात मोठे बदल घडावे लागतील. अमेरिकन डॉलर अधिक मजबूत होणे, अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हने दीर्घकाळ व्याजदर उच्च ठेवणे, जागतिक युद्धजन्य किंवा भूराजकीय तणाव कमी होणे आणि विविध देशांच्या मध्यवर्ती बँकांनी सोन्याची खरेदी कमी करणे, ही काही प्रमुख कारणे ठरू शकतात. पण आजची वस्तुस्थिती याच्या उलट दिसत आहे. अनेक मध्यवर्ती बँका अजूनही मोठ्या प्रमाणावर सोने खरेदी करत आहेत. त्यामुळे सोन्याच्या किमतींना मजबूत आधार मिळत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. म्हणूनच “भाव कोसळणार” या अफवांवर विश्वास ठेवण्यापेक्षा वास्तवाचा विचार करणे अधिक शहाणपणाचे ठरेल.
गुंतवणुकीत संयम महत्त्वाचा असतो; हट्ट नव्हे. ‘बोनान्झा’चे वरिष्ठ संशोधन विश्लेषक निरपेंद्र यादव यांच्या मते, १० ते २० टक्क्यांची घसरण ही सोन्याच्या बाजारात नवीन गोष्ट नाही. त्यामुळे सर्वात कमी भावाची वाट पाहत बसण्यापेक्षा टप्प्याटप्प्याने गुंतवणूक करणे अधिक सुरक्षित ठरते. दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांनी सोन्याकडे पोर्टफोलिओमध्ये विविधता आणणारी मालमत्ता म्हणून पाहावे, तर अल्पकालीन गुंतवणूकदारांनी चढ-उतार स्वीकारण्याची तयारी ठेवावी. बाजारात भविष्य सांगणारे अनेक सापडतात; पण भविष्य घडवणारा एकच नियम आहे—विचारपूर्वक निर्णय. म्हणूनच ₹१ लाखांच्या प्रतीक्षेत वेळ घालवण्यापेक्षा स्वतःची आर्थिक क्षमता, उद्दिष्टे आणि जोखीम लक्षात घेऊनच सोन्यात गुंतवणुकीचा निर्णय घेणे अधिक शहाणपणाचे ठरेल.
(टीप : ही बातमी केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे. यातील माहिती ही गुंतवणुकीचा सल्ला नाही. कोणतीही आर्थिक गुंतवणूक करण्यापूर्वी पात्र आर्थिक सल्लागारांचा सल्ला घ्यावा.)