चवर फुलांनी दिली फुलोत्सवाची चाहूल; धुके, पाऊस आणि रंगीबेरंगी रानफुलांनी निसर्गप्रेमींना घातली भुरळ
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ३ ऑगस्ट २०२६ ।। साताऱ्याच्या कास पठारावर पावसाने जणू हिरव्या रंगाची शाई सांडली आहे आणि त्यावर निसर्गाने रंगीबेरंगी फुलांचे ठिपके मारण्यास सुरुवात केली आहे. गेल्या काही दिवसांपासून झालेल्या पावसामुळे पठारावर चवर फुलांचा बहर दिसू लागला असून, त्याचबरोबर विविध रानफुलेही उमलू लागली आहेत. परिणामी शनिवार-रविवारच्या सुट्टीत कासकडे पर्यटकांची पावले वळली. धुक्याची चादर, थंडगार वारा, रिमझिम पाऊस आणि डोंगरकड्यांवरून कोसळणारे धबधबे असा निसर्गाचा जणू पूर्ण ‘पॅकेज’च पर्यटकांना अनुभवायला मिळत आहे. कास पठार सातारा शहरापासून सुमारे २५ किलोमीटर अंतरावर असून, सुमारे १२०० मीटर उंचीवर वसलेले हे क्षेत्र जैवविविधतेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
कासला फुलांचा साज काही नवीन नाही; पण प्रत्येक वर्षी निसर्गाचा कार्यक्रम वेगळा असतो. कोणते फूल आधी उमलेल, कोणते नंतर दिसेल आणि पठाराचा रंग कोणत्या आठवड्यात बदलेल, हे मोठ्या प्रमाणात पावसावर अवलंबून असते. महाराष्ट्र पर्यटन विभागाच्या माहितीनुसार, कासवरील मुख्य फुलांचा बहर साधारण ऑगस्टच्या अखेरीपासून ऑक्टोबरच्या सुरुवातीपर्यंत खुलतो. या काळात सोनकी, तेरडा, अभाळी, कारवी यांसह अनेक दुर्मीळ वनस्पतींची रंगपंचमी पाहायला मिळते. त्यामुळे सध्या दिसणारा चवर फुलांचा बहर हा आगामी मोठ्या फुलोत्सवाची सुरुवात मानली जात आहे.
मात्र कासचे सौंदर्य पाहताना पर्यटकांनी एक गोष्ट लक्षात ठेवणे गरजेचे आहे—हे उद्यान नाही, ही नाजूक जैवविविधतेची प्रयोगशाळा आहे. फुलांमध्ये शिरून फोटो काढणे, फुले तोडणे, प्लास्टिक किंवा कचरा टाकणे आणि नैसर्गिक अधिवासाला धक्का देणे म्हणजे आपल्या हातानेच कासचे सौंदर्य संपविणे होय. वाढती पर्यटकसंख्या लक्षात घेऊन संरक्षणात्मक उपाययोजना, मार्गदर्शन आणि वाहतूक व्यवस्थापनाला महत्त्व आहे. अधिकृत माहितीनुसार, पर्यावरण संवेदनशील क्षेत्र असल्याने पर्यटकसंख्येवर मर्यादा ठेवण्याची व्यवस्था आहे आणि आगाऊ प्रवेश नोंदणी करणे विशेषतः गर्दीच्या काळात उपयुक्त ठरते.
यंदाच्या फुलोत्सवाची खरी रंगत अजून पुढे आहे. पाऊस आणि हवामानाची साथ मिळाली तर येत्या काही आठवड्यांत कास पठार अधिकाधिक रंगांनी नटण्याची शक्यता आहे. म्हणजेच निसर्गाने अजून पडदा उघडलेला नाही; फक्त पहिला अंक सुरू झाला आहे! कासला जाणाऱ्यांनी पावसाचे साहित्य, घसरू न देणारे बूट आणि पर्यावरणाची काळजी घेण्याची मानसिकता सोबत ठेवावी. फुलांचा फोटो घ्या, आठवण घेऊन जा; फूल मात्र तिथेच राहू द्या. कारण कासचा खरा फुलोत्सव पर्यटकांच्या हातात नव्हे, तर निसर्गाच्या कुशीतच खुलतो.