मुंबईपासून संभाजीनगरपर्यंत धाडी; पनीर, क्विक-कॉमर्स स्टोअर्स आणि खाद्यव्यवसायांवर कठोर कारवाई
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २० ऑगस्ट २०२६ ।। नियम म्हणजे नियम आणि ग्राहकांच्या आरोग्याशी खेळ केला तर त्याची किंमत मोजावीच लागेल, हा संदेश अन्न व औषध प्रशासनाच्या ताज्या कारवायांनी महाराष्ट्रभर दिला आहे. आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या नेतृत्वाखाली सुरू असलेल्या तपासणी मोहिमेत मोठ्या नावांपासून स्थानिक आस्थापनांपर्यंत कारवाईचा बडगा उगारला जात आहे. मुंबईतील वांद्रे येथील ओटर्स क्लबवर झालेल्या तपासणीत ‘दुधाचे पनीर’ म्हणून अनलॉग पनीर वापरल्याचे आढळल्याने परवाना निलंबित करण्यात आला. महाराष्ट्रात अनलॉग पनीरच्या उत्पादन, साठवणूक आणि विक्रीवर निर्बंध असल्याने ही कारवाई केवळ एका क्लबपुरती मर्यादित नाही; खाद्यपदार्थ विकणाऱ्यांसाठी ती स्पष्ट इशाराच आहे.
दरम्यान, छत्रपती संभाजीनगरमध्ये क्विक-कॉमर्सच्या दोन डार्क स्टोअर्सवरही FDAने कारवाई केली. सातारा आणि हरसूल परिसरातील Blinkitशी संबंधित आस्थापनांच्या तपासणीत अन्नपदार्थांसोबत सिगारेटची विक्री, शीतसाखळीतील त्रुटी, मुदत संपलेला साठा, व्हेज-नॉनव्हेज पदार्थांची अयोग्य साठवणूक आणि अस्वच्छता अशा बाबी आढळल्याचे सांगण्यात आले. आवश्यक कागदपत्रे आणि कर्मचाऱ्यांच्या अन्नसुरक्षा प्रक्रियेतील त्रुटीही तपासणीत समोर आल्या. त्यामुळे संबंधित अन्न परवाने निलंबित करण्यात आले असून, निलंबनाच्या काळात तेथून अन्नपदार्थांची खरेदी, विक्री, साठवणूक अथवा अॅपवरून डिलिव्हरी करण्यास बंदी घालण्यात आली आहे.
ही कारवाई काही मोजक्या दुकानांपुरती नाही. राज्यभरातील मोहिमेत Blinkit, Zepto आणि Instamartशी संबंधित १४ अन्नव्यवसाय आस्थापनांचे परवाने निलंबित करण्यात आल्याचे वृत्त आहे. तपासण्यांमध्ये मुदतबाह्य अन्न, अस्वच्छता आणि कीटकांचा प्रादुर्भाव यांसारख्या गंभीर त्रुटी आढळल्याचे अहवालात नमूद आहे. याआधी पुण्यातही Zeptoच्या गोदामावर कारवाई झाली असून, बर्गर किंगचा परवाना रद्द करण्याची कारवाई करण्यात आली होती. म्हणजेच मोठे ब्रँड असो वा छोटा खाद्यव्यवसाय, नावाच्या वजनापेक्षा नियमांचे वजन अधिक ठरणार, हे FDAने दाखवून दिले आहे.
खरे तर ‘दहा मिनिटांत घरपोच’ या वेगाच्या स्पर्धेत अन्नाच्या गुणवत्तेला आणि स्वच्छतेला दहा मिनिटांचीही विश्रांती मिळता कामा नये. ग्राहकाने अॅपवर ऑर्डर केली म्हणजे त्याला तपासणीची जबाबदारी दिलेली नसते. अन्न कुठे साठवले, कोणत्या तापमानात ठेवले, मुदत संपलेला माल वेगळा केला की नाही, याची जबाबदारी संबंधित व्यवसायाचीच आहे. FSSAIच्या नोंदींमध्येही महाराष्ट्रात Zeptoच्या एका गोदामावर बुरशी, मुदतबाह्य उत्पादने आणि अस्वच्छ साठवणुकीसाठी परवाना निलंबित केल्याचे नमूद आहे. त्यामुळे मुंढेंची कारवाई केवळ धाडींची बातमी नाही; ती ग्राहकांच्या ताटातील सुरक्षिततेची कसोटी आहे. नियम पाळले तर व्यापार करा; नियम मोडले तर परवाना हातातून जाईल—इतका साधा आणि स्पष्ट हिशेब आता महाराष्ट्रात सुरू झाला आहे.