फेडच्या निर्णयाकडे बाजाराचे डोळे; कच्च्या तेलाच्या दरवाढीने सोन्याच्या चमकदार भावाला धक्का
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १९ ऑगस्ट २०२६ ।। Gold Silver Price: सोने म्हणजे संकटात आधार आणि चांदी म्हणजे छोट्या गुंतवणूकदारांची लाडकी धातू; पण बाजाराला भावना कळत नाहीत, त्याला आकडेच कळतात! गेल्या काही सत्रांत तेजी दाखवणाऱ्या सोने-चांदीवर आता विक्रीचा दबाव दिसत आहे. १९ ऑगस्टच्या सकाळच्या व्यवहारात MCXवर सोन्याचा वायदा सुमारे ०.११ टक्क्यांनी घसरून ₹१.५४ लाखांच्या आसपास होता, तर चांदीचा वायदा १.१६ टक्क्यांनी घसरून सुमारे ₹२.२९ लाख प्रति किलोवर आला. आंतरराष्ट्रीय बाजारातही चांदी जवळपास १ टक्क्याने घसरली, तर सोन्याचा भाव मागील दिवशीच्या मोठ्या घसरणीनंतर तुलनेने स्थिर राहिला. त्यामुळे ‘सोने म्हणजे कायम वाढणारी गुंतवणूक’ या समजुतीला बाजाराने पुन्हा एकदा छोटा धक्का दिला आहे.
या घसरणीमागे एकाच कारणाचा हात नाही. अमेरिकेतील फेडरल रिझर्व्हच्या जुलैच्या बैठकीचे मिनिट्स बाजारासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरले आहेत. व्याजदरांबाबत फेडचा पुढील कल कसा असेल, याचा अंदाज घेण्यासाठी गुंतवणूकदार त्याकडे डोळे लावून बसले आहेत. दुसरीकडे अमेरिका-इराण चर्चेतील अनिश्चिततेमुळे कच्च्या तेलाचे दर वाढले असून ब्रेंट क्रूड १९ ऑगस्टला सुमारे ९२ डॉलरच्या दिशेने गेले. तेल महागले की महागाईची चिंता वाढते आणि त्यातून अमेरिकन व्याजदरांबाबत कठोर धोरणाची शक्यता बाजारात बळावते. व्याज देत नसलेल्या सोन्यासाठी हे फारसे चांगले वातावरण नसते. म्हणजे युद्ध सुरू आहे म्हणून सोने वाढेलच, हा बाजाराचा साधा हिशेब आता चालत नाही.
चांदीची परिस्थिती तर आणखी चंचल आहे. औद्योगिक मागणी, डॉलरची दिशा, व्याजदर आणि गुंतवणूकदारांची जोखीम घेण्याची तयारी—या सगळ्यांचा चांदीच्या भावावर एकाच वेळी परिणाम होतो. १८ ऑगस्टच्या आंतरराष्ट्रीय व्यवहारात सोन्याचा भाव १.१७ टक्क्यांनी घसरला, तर चांदी तब्बल ३.३ टक्क्यांनी खाली आली. दुसरीकडे डॉलर निर्देशांकातील कमजोरीमुळे सोन्याची घसरण काही प्रमाणात मर्यादित राहिली. त्यामुळे सध्या बाजारात एक विचित्र परिस्थिती आहे—मध्यपूर्वेतील तणाव सोन्याला सुरक्षित गुंतवणुकीचा आधार देतोय, पण वाढते तेलाचे दर आणि संभाव्य कठोर व्याजदर त्याच सोन्याच्या पायाखालची वाळू सरकवत आहेत.
म्हणून लग्नासाठी सोने घ्यायचे असो किंवा गुंतवणुकीसाठी चांदी, ‘आज भाव पडला म्हणजे उद्या नक्की वाढणार’ किंवा ‘आता घसरले म्हणजे स्वस्तात मिळणार’ असा निष्कर्ष काढणे धोकादायक आहे. सध्याची दिशा ठरवणारे तीन मोठे घटक आहेत—फेडचे व्याजदर धोरण, डॉलर आणि मध्यपूर्वेतील संघर्षामुळे तेलाचा भाव. यापैकी एखाद्या घटकाने अचानक कल बदलला तर सोने-चांदी पुन्हा झपाट्याने वर जाऊ शकतात. उलट व्याजदर वाढीची शक्यता मजबूत झाली तर दबाव आणखी वाढू शकतो. म्हणजे सोन्याच्या दुकानात ग्राहक भाव विचारतो, पण सोन्याचा भाव ठरवणारा सध्या दुकानात बसलेला सराफ नाही—वॉशिंग्टन, तेलबाजार आणि युद्धभूमीवरचे निर्णय आहेत!