पंधरा दिवसांत किलोमागे २० ते २५ रुपयांची झळ; सणासुदीपूर्वीच गोड पदार्थांचा खर्च वाढण्याची चिन्हे
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २४ ऑगस्ट २०२६ ।। साखरेने आधीच घरगुती बजेटची परीक्षा घेतलेली असताना आता गुळानेही ग्राहकांच्या खिशावर हात टाकला आहे. छत्रपती संभाजीनगरच्या किरकोळ बाजारात गुळाचा दर किलोमागे ८० ते ८५ रुपयांपर्यंत पोहोचल्याची माहिती समोर आली आहे. अवघ्या पंधरा दिवसांपूर्वी हाच गूळ सुमारे ६० रुपये किलो होता, म्हणजेच ग्राहकांना किलोमागे २० ते २५ रुपयांचा अतिरिक्त भार सहन करावा लागत आहे. दहा किलोची भेली घेतल्यास घाऊक बाजारात साधारण ७० ते ७५ रुपये किलो दर असल्याचे सांगितले जात आहे. म्हणजे गुळाची गोडी आता ग्राहकांना चक्क महाग पडू लागली आहे.
मात्र या दरवाढीकडे पाहताना किरकोळ आणि घाऊक बाजारातील फरक लक्षात घेणे गरजेचे आहे. उपलब्ध मंडी नोंदीनुसार १९ ऑगस्टला महाराष्ट्रातील गुळाचा सरासरी मोडल दर सुमारे ५,१०८ रुपये क्विंटल होता; मुंबई एपीएमसीत तो ६,००० रुपये क्विंटल, तर पुणे एपीएमसीत ४,६१३ रुपये क्विंटल नोंदला गेला. त्यामुळे छत्रपती संभाजीनगरमधील ८०-८५ रुपयांचा दर हा राज्यातील सर्व बाजारांचा समान दर नसून स्थानिक किरकोळ बाजारातील परिस्थिती मानावी लागेल. वाहतूक, गुणवत्ता, व्यापाऱ्यांचा मार्जिन आणि स्थानिक उपलब्धता यामुळे अंतिम ग्राहक दरात मोठा फरक पडू शकतो.
गुळाच्या दरवाढीमागे साखरेच्या बाजारातील उलथापालथीचाही अप्रत्यक्ष परिणाम दिसतो. देशातील साखरेचे घाऊक दर ऑगस्टमध्ये झपाट्याने वाढले असून, कोल्हापूरसारख्या प्रमुख बाजारात दर सुमारे २० टक्क्यांनी वाढल्याचे वृत्त आहे. सणासुदीच्या काळात मागणी वाढण्याची शक्यता लक्षात घेऊन केंद्र सरकारने बाजारातील पुरवठा वाढविण्यासाठी आयात, साठवणूक मर्यादा आणि साखर विक्री कोट्यात बदल यांसारख्या उपायांचा विचार सुरू केला आहे. साखर आणि गूळ हे पर्याय असले तरी मिठाई, चहा, घरगुती पदार्थ आणि पारंपरिक खाद्यपदार्थांमध्ये दोन्हींचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होतो. त्यामुळे एका वस्तूचा भाव वाढला की दुसऱ्यावरही मागणीचा दबाव निर्माण होऊ शकतो.
आता खरी चिंता सणासुदीची आहे. गणेशोत्सव, नवरात्र, दसरा आणि दिवाळी जवळ येत असताना मिठाई, लाडू, चिवडा, पुरणपोळीपासून घरगुती गोडधोडापर्यंत खर्च वाढणार आहे. साखरेच्या दरवाढीने मिठाई व्यावसायिकांचा उत्पादन खर्च आधीच वाढत असताना गुळाच्या दरानेही डोके वर काढले तर त्याची अंतिम किंमत ग्राहकांनाच मोजावी लागणार. बाजारात दर वाढण्याचे कारण पुरवठा, मागणी की साठेबाजी—याचा स्पष्ट हिशेब सरकार आणि प्रशासनाने ग्राहकांसमोर ठेवण्याची गरज आहे. कारण गूळ असो वा साखर, गोड बोलून महागाईची चव गोड होत नाही; शेवटी बिल मात्र सामान्य माणसाच्याच हातात येते.