स्वच्छता, अन्नसाठवण आणि तापमानातील गंभीर त्रुटींवर FDAची कारवाई; परवाने निलंबित, रद्द मात्र नाहीत
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २४ ऑगस्ट २०२६ ।। Tukaram Mundhe FDA: मुंबईत नाव मोठं असलं म्हणजे स्वयंपाकघरही स्वच्छ असेल, असा गैरसमज आता महागात पडू लागला आहे. महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) मोठी कारवाई करत मुंबईतील सहा खाद्य आस्थापनांचे परवाने किंवा नोंदणी प्रमाणपत्रे निलंबित केली आहेत. वांद्रे येथील ओटर्स क्लब, दहिसरमधील डेली फ्रेश बेकर्स अँड केक्स, खार पश्चिममधील प्रिन्स ऑफ वेल्स रेस्टॉरंट, विलेपार्लेतील राज ऑईल ट्रेडिंग, मारोलमधील कॅफे सिफारिश आणि चेंबूरमधील झेप्टोच्या सुविधेवर कारवाई करण्यात आली. तपासणीदरम्यान स्वच्छता, अन्नसाठवण, तापमान नियंत्रण आणि कीटक नियंत्रणातील गंभीर त्रुटी आढळल्याचे सांगण्यात आले आहे. मात्र FDAने स्पष्ट केले आहे की, परवाने निलंबित करण्यात आले असून ते कायमस्वरूपी रद्द करण्यात आलेले नाहीत.
ओटर्स क्लबमधील कारवाई विशेष चर्चेत आली आहे. तपासणीदरम्यान अन्नाची अयोग्य साठवणूक, देखभालीतील त्रुटी आणि तापमान नियंत्रणासंबंधी समस्या आढळल्याचा आरोप आहे. त्याहून गंभीर बाब म्हणजे पंजाब सिंध डेअरीकडून आलेले ‘अॅनालॉग पनीर’ नियमित पनीर म्हणून वापरले जात असल्याचे अधिकाऱ्यांना आढळल्याचे वृत्त आहे. दहिसरमधील डेली फ्रेश बेकर्स अँड केक्समध्ये अस्वच्छता, कीटकांचा प्रादुर्भाव आणि कालबाह्य फूड कलर वापरल्यासारख्या त्रुटी नोंदवल्या गेल्या. प्रिन्स ऑफ वेल्स रेस्टॉरंटमध्ये तापमान नियंत्रण, साठवणूक, उपकरणांची स्वच्छता, कचरा व्यवस्थापन आणि कीटक नियंत्रणाबाबत आक्षेप घेण्यात आला. नावाला ‘फाईन डायनिंग’ आणि स्वयंपाकघरात मात्र नियमांचा कचरा—अशी परिस्थिती असेल तर ग्राहकांच्या आरोग्याचा प्रश्न कोण विचारणार, हाच खरा मुद्दा आहे.
कॅफे सिफारिशमध्ये अन्न साठवण आणि तापमान नियंत्रणाची पुरेशी व्यवस्था नसल्याचे, तसेच कर्मचाऱ्यांच्या वैयक्तिक स्वच्छतेच्या सुविधांमध्ये त्रुटी असल्याचे FDAने नोंदवले. सुधारणा सूचना देऊनही विहित मुदतीत अनुपालन अहवाल न दिल्याने कारवाई झाल्याचे वृत्त आहे. चेंबूरमधील झेप्टो सुविधेत तपासणीदरम्यान मांसाहारी शीत पदार्थ ९ अंश सेल्सिअस, तर फ्रोजन फूड उणे ११ अंश सेल्सिअस तापमानात असल्याचे आढळले. FDAच्या मते, हे निर्धारित सुरक्षित तापमानापेक्षा जास्त होते. ऑनलाइन ऑर्डर देताना ग्राहकाला बाहेरून चमकदार पॅकिंग दिसते; पण त्या पॅकेटच्या आधी अन्न कोणत्या परिस्थितीत ठेवले होते, हा प्रश्न आता अधिक गंभीर बनला आहे.
ही कारवाई FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या नेतृत्वाखाली सुरू असलेल्या ‘Safe Food, Safe Maharashtra’ मोहिमेचा भाग आहे. राज्यभरातील रेस्टॉरंट्स, हॉटेल्स आणि इतर खाद्य आस्थापनांची तपासणी सुरू असून नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कारवाईचा बडगा उगारण्यात येत आहे. FDAच्या अधिकृत संकेतस्थळावरही मुंढे हे महाराष्ट्र FDAचे आयुक्त असल्याचे नमूद आहे. ग्राहकांनी महागड्या हॉटेलात जेवण केले म्हणून अन्न आपोआप सुरक्षित ठरत नाही; अन्नसुरक्षेचे नियम हे बोर्डाच्या आकारावर नव्हे तर स्वयंपाकघराच्या स्वच्छतेवर लागू होतात. मुंढेंच्या कारवाईचा संदेश स्पष्ट आहे—कायदा पाळा, स्वच्छता ठेवा; अन्यथा मोठे नाव असले तरी FDAचा दरवाजा ठोठावला जाईल.