२०२७ अखेर सोनं ५,४०० डॉलरवर जाण्याचा अंदाज; केंद्रीय बँकांची खरेदी ठरणार मोठा आधार
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २१ सप्टेंबर २०२६ ।। सोन्याचा भाव वाढला की ग्राहकाच्या कपाळावर आठ्या आणि सोन्याच्या दुकानाबाहेर रांग—हे आता नवे दृश्य राहिलेले नाही. मात्र पुढील काळात सोन्याच्या किमतीबाबत आणखी एक मोठा अंदाज समोर आला आहे. Goldman Sachs ने २०२७ अखेरपर्यंत सोन्याचा भाव ५,४०० डॉलर प्रति ट्रॉय औंस राहू शकतो, असा अंदाज कायम ठेवल्याचे ताज्या वृत्तांत नमूद आहे. त्याच वेळी अल्पावधीत अमेरिकेतील व्याजदर आणि आर्थिक धोरणामुळे सोन्याच्या दरात मोठे चढ-उतार होऊ शकतात.
सध्या हा अंदाज हवेतला बाण समजण्याचे कारण नाही. Goldman Sachs च्या विश्लेषणानुसार जगभरातील केंद्रीय बँका परकीय चलनसाठ्याचे विविधीकरण करण्यासाठी सोन्याची खरेदी करत आहेत. त्यामुळे व्याजदर आणि डॉलरच्या हालचालींमुळे सोन्यावर तात्पुरता दबाव आला, तरी दीर्घकालीन मागणीला आधार मिळू शकतो. Goldman Sachs ने ऑगस्टमध्येही केंद्रीय बँकांच्या खरेदीला सोन्याच्या तेजीमागील महत्त्वाचा घटक म्हटले होते.
पण इथे एक महत्त्वाची गोष्ट ग्राहकांनी लक्षात ठेवावी. ५,४०० डॉलर म्हणजे भारतात थेट १.९४ लाख रुपये असा अधिकृत दर नाही. हा फक्त काही गृहीतकांवर आधारित अंदाज आहे. डॉलर-रुपया विनिमय दर, आयात शुल्क, कर, देशांतर्गत प्रीमियम आणि बाजारातील मागणी यामुळे भारतीय भाव बदलतो. उदाहरणार्थ, ५,४०० डॉलर आणि ९६ रुपये डॉलर असा दर गृहीत धरल्यास केवळ आंतरराष्ट्रीय किमतीचे रूपांतर केल्यावर १० ग्रॅमसाठी सुमारे १.६७ लाख रुपये येतात. देशांतर्गत प्रीमियम आणि इतर खर्च जोडल्यावर रक्कम वेगळी असू शकते.
दरम्यान, अमेरिकेच्या Federal Reserve ने सप्टेंबरमध्ये व्याजदर ३.७५ ते ४ टक्क्यांपर्यंत वाढवला. सामान्यतः जास्त व्याजदरामुळे व्याज न देणाऱ्या सोन्याचे आकर्षण कमी होऊ शकते. तरीही १८ सप्टेंबरला जागतिक बाजारात सोन्याने पुन्हा उसळी घेतली आणि स्पॉट गोल्ड सुमारे ४,३९० डॉलर प्रति औंसवर पोहोचले. तेलाच्या किमतीतील नरमाई आणि सुरक्षित गुंतवणुकीची मागणी यामुळे सोन्याला आधार मिळाला.
म्हणून दसरा-दिवाळीपूर्वी ‘सोने आता एवढेच वाढणार’ किंवा ‘आता पुन्हा या भावात मिळणार नाही’ असा निष्कर्ष काढणे धोकादायक ठरेल. Goldman Sachs चा अंदाज हा बाजाराचा संभाव्य मार्ग दाखवतो, हमीपत्र नाही. सोन्यात तेजीबरोबर घसरणीचे टप्पेही येऊ शकतात. ग्राहकांनी भावाच्या घोषणेपेक्षा आपल्या गरजेनुसार खरेदी, शुद्धता, मेकिंग चार्ज आणि एकूण खर्च पाहणे अधिक महत्त्वाचे आहे.