B-1 बॉम्बरच्या गगनभेदी आवाजात स्वागत; तैवान, व्यापार, एआय आणि इराणच्या मुद्द्यांवर आजच्या चर्चेकडे जगाचे लक्ष
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २४ सप्टेंबर २०२६ ।। वॉशिंग्टन : जगातील दोन महासत्तांचे प्रमुख पुन्हा एकदा समोरासमोर आले आहेत. चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग २३ सप्टेंबरला अमेरिकेत दाखल झाले असून, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी त्यांचे नेहमीच्या राजनैतिक संकेतांपेक्षा वेगळ्या पद्धतीने विमानतळावरच स्वागत केले. शी जिनपिंग आणि पत्नी पेंग लियुआन यांचे जॉइंट बेस अँड्र्यूज येथे ट्रम्प आणि मेलानिया ट्रम्प यांनी स्वागत केले. सुमारे १०० फूट लांबीचा लाल गालिचा, लष्करी बँड आणि दोन्ही देशांचे राष्ट्रगीत असा सोहळा पार पडला. अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांनी परदेशी नेत्याचे विमानतळावर वैयक्तिक स्वागत करणे ही दुर्मीळ बाब मानली जात आहे.
या स्वागत सोहळ्यात दोन B-1B लान्सर बॉम्बर विमानांनी आकाशातून सलामी दिली. विमानांचा आवाज एवढा कर्णकर्कश होता की ट्रम्प यांच्या चेहऱ्यावर क्षणभर अस्वस्थतेची प्रतिक्रिया दिसली; त्याच वेळी शी जिनपिंग मात्र शांतपणे उभे असल्याचे दृश्य कॅमेऱ्यात कैद झाले. अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाच्या अधिकृत माहितीनुसार, ही B-1B विमाने टेक्सासमधील Dyess Air Force Base येथून आली होती. त्यामुळे हा केवळ पाहुणचार नव्हे, तर अमेरिकेच्या लष्करी सामर्थ्याचेही अत्यंत काळजीपूर्वक मांडलेले प्रदर्शन होते, असे या सोहळ्याच्या स्वरूपावरून स्पष्ट होते.
मात्र, आकाशात बॉम्बरची गर्जना असली तरी चर्चेच्या टेबलावर व्यापाराचे आकडे आणि तंत्रज्ञानाची स्पर्धाच अधिक महत्त्वाची आहे. अमेरिका-चीन व्यापारविषयक तणाव कमी करण्यासाठी सुरू असलेली तात्पुरती व्यापार-तडजोड १० जानेवारी २०२७ पर्यंत वाढविण्याची घोषणा करण्यात आली आहे. त्याचबरोबर कृत्रिम बुद्धिमत्ता, दुर्मीळ खनिजे, शुल्क आणि तंत्रज्ञानावरील निर्बंध हेही चर्चेचे प्रमुख विषय आहेत.
तैवानचा प्रश्न मात्र या भेटीतील काटेरी मुद्दा आहे. चीनकडून अमेरिकेने तैवानला दिल्या जाणाऱ्या शस्त्रविक्रीवर आक्षेप कायम आहे. १९८२ च्या अमेरिका-चीन संयुक्त निवेदनाचा आधार घेत शी जिनपिंग हा मुद्दा ट्रम्प यांच्यासमोर मांडण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. इराणमधील संघर्ष, रशिया-युक्रेन युद्ध आणि जागतिक ऊर्जा बाजारातील अस्थिरताही चर्चेत येण्याची शक्यता आहे.
दरम्यान, कच्च्या तेलाच्या किमतीत घसरण होत असतानाही अमेरिकेतील डिझेलचा राष्ट्रीय सरासरी दर विक्रमी ६.५१ डॉलर प्रति गॅलनवर पोहोचला आहे. याच पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांनी युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष व्होलोडिमिर झेलेन्स्की यांच्यावर रशियन तेलशुद्धीकरण केंद्रांवरील हल्ले थांबविण्यासाठी दबाव आणला आहे. झेलेन्स्की यांनी मात्र रशियाने युक्रेनच्या ऊर्जा पायाभूत सुविधांवरील हल्ले थांबविल्यास ऊर्जा क्षेत्रावरील हल्ले रोखण्याची तयारी दर्शवली आहे.