सलग घसरणीनंतर सोन्याला किरकोळ आधार; चांदीही दबावाखाली, फेडच्या व्याजदरवाढीचा बाजारावर परिणाम
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २६ सप्टेंबर २०२६ ।। सोन्याच्या दराने आभाळाला गवसणी घातल्यानंतर आता त्याच सोन्याच्या भावात घसरण सुरू झाली आहे. चांदीचीही गेल्या काही दिवसांत नरमाई झाली आहे. त्यामुळे सणासुदीच्या काळात दागिने घेण्याचा विचार करणाऱ्या ग्राहकांसमोर एकच प्रश्न उभा आहे—आता खरेदी करावी की आणखी घसरणीची वाट पाहावी? मात्र, बाजाराचा स्वभाव पाहता या प्रश्नाचे उत्तर एका दिवसाच्या भावावर मिळत नाही.
२५ सप्टेंबरला भारतात २४ कॅरेट सोन्याचा दर सुमारे १,५१,९१० रुपये प्रति १० ग्रॅम नोंदवला गेला. २४ सप्टेंबरला तो १,५१,०८६ रुपये होता, म्हणजे शुक्रवारी काहीशी सुधारणा झाली. मात्र १८ सप्टेंबरच्या १,५५,४८० रुपयांच्या तुलनेत पाच दिवसांत दर सुमारे ३,५७० रुपयांनी खाली आला. चांदीच्या बाबतीतही स्रोतांनुसार दर वेगळे आहेत; Goodreturnsनुसार २५ सप्टेंबरला चांदी सुमारे २.४५ लाख रुपये किलो होती, तर २० सप्टेंबरला ती २.५५ लाखांपर्यंत होती. त्यामुळे ‘दाणादाण’पेक्षा घसरणीनंतर चढ-उतार सुरू आहेत, असे म्हणणे अधिक अचूक ठरते.
या घसरणीमागे अमेरिकेची आर्थिक धोरणे महत्त्वाची ठरत आहेत. अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने १६ सप्टेंबरला व्याजदरात ०.२५ टक्के वाढ करून फेड फंड्सचा दर ३.७५ ते ४ टक्क्यांपर्यंत नेला. ही जुलै २०२३ नंतरची पहिली दरवाढ आहे. महागाई अजूनही अपेक्षेपेक्षा जास्त असल्याने व्याजदर आणखी काही काळ उंच राहण्याची शक्यता बाजारात आहे. उंच व्याजदर आणि वाढलेले बॉण्ड यील्ड यामुळे व्याज न देणाऱ्या सोन्याची तुलनात्मक आकर्षकता कमी होते.
त्यातच पश्चिम आशियातील संघर्ष आणि इराण-अमेरिका तणावाचा परिणामही सराफा बाजारावर होत आहे. इराणचे परराष्ट्रमंत्री अब्बास अराघची यांनी अमेरिकेसमोर सात दिवसांत स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ पुन्हा खुला करण्याचा प्रस्ताव असल्याचे सांगितले आहे. त्यासाठी अमेरिकेकडून काही अटी पूर्ण करण्याची मागणी आहे. या घडामोडींमुळे तेलाच्या पुरवठ्याबाबतची भीती काही प्रमाणात कमी झाल्यास महागाईचा दबावही बदलू शकतो. मात्र, वाटाघाटी अद्याप अनिश्चित आहेत.
म्हणून ग्राहकांनी ‘भाव पडला म्हणजे लगेच खरेदी’ किंवा ‘आणखी पडेल म्हणून पूर्ण प्रतीक्षा’ अशा दोन टोकाच्या भूमिका घेण्याऐवजी आपली गरज, कालावधी आणि जोखीम लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. लग्न किंवा सणासाठी प्रत्यक्ष दागिने घ्यायचे असतील तर स्थानिक सराफाचा अंतिम दर, जीएसटी, मेकिंग चार्ज आणि शुद्धता तपासावी. गुंतवणुकीसाठी मात्र एकाच दिवशी संपूर्ण रक्कम लावण्याऐवजी टप्प्याटप्प्याने खरेदी करण्याचा पर्याय काही गुंतवणूकदार वापरतात. पुढचा सोन्याचा भाव फेडचे निर्णय, डॉलर, बॉण्ड यील्ड, तेल आणि पश्चिम आशियातील घडामोडी ठरवतील; त्यामुळे आजचा कमी भाव म्हणजे उद्याचा तळ, असे समजणे धोक्याचे आहे.