आठवडाभरातील मोठ्या पडझडीनंतर बाजारात चढउतार; अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हच्या निर्णयाकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष, ग्राहकांनी खरेदीपूर्वी दर तपासावेत.
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। सोने म्हणजे सुरक्षित गुंतवणूक आणि चांदी म्हणजे चमकदार परतावा, असा समज असलेल्या गुंतवणूकदारांना सध्या बाजाराने चांगलाच धडा शिकवला आहे. गेल्या आठवड्यात मौल्यवान धातूंच्या किमतींमध्ये मोठी घसरण झाल्यानंतर सोमवार, २६ ऑक्टोबर रोजीही दबाव कायम राहिला. मल्टी कमोडिटी एक्स्चेंजवर (एमसीएक्स) डिसेंबर वायद्यातील सोन्याचा भाव मागील सत्राच्या तुलनेत घसरून सुमारे १,४२,१५० रुपये प्रति दहा ग्रॅमवर आला, तर चांदीचा वायदा सुमारे १,९६,१०० रुपये प्रति किलोवर घसरला. आंतरराष्ट्रीय बाजारातही सोन्याचा वायदा प्रति औंस ४,००० डॉलरच्या आसपास घुटमळत होता. त्यामुळे सोमवारी दोन्ही धातूंच्या दरांत मोठी तेजी आल्याचा दावा उपलब्ध आकडेवारीशी जुळत नाही. उलट, गेल्या आठवड्यात एमसीएक्सवर सोन्याच्या किमतीत जवळपास चार टक्के, तर चांदीत सात टक्क्यांहून अधिक घसरण झाली.
या पडझडीमागे अमेरिकेतील आर्थिक घडामोडींचा मोठा वाटा आहे. कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे महागाई पुन्हा डोके वर काढण्याची भीती निर्माण झाली आहे. त्यामुळे अमेरिकेची मध्यवर्ती बँक असलेल्या फेडरल रिझर्व्हकडून व्याजदरांबाबत काय संकेत मिळतात, याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे. २७ आणि २८ ऑक्टोबरच्या धोरणात्मक बैठकीच्या पार्श्वभूमीवर डॉलरची मजबुती आणि अमेरिकी सरकारी रोख्यांवरील वाढते उत्पन्न सोन्या-चांदीवर दबाव आणत आहे. कारण सोने व्याज देत नाही; त्यामुळे व्याजदर जास्त राहिल्यास गुंतवणूकदारांना अन्य पर्याय आकर्षक वाटू शकतात. चांदीची औद्योगिक मागणीही तिच्या किमतींवर परिणाम करते. एलकेपी सिक्युरिटीजचे कमोडिटी आणि चलनविषयक संशोधन उपाध्यक्ष जतिन त्रिवेदी यांच्या मते, फेडरल रिझर्व्हचे धोरण आणि पुढील मार्गदर्शन मौल्यवान धातूंची दिशा ठरविण्यात महत्त्वाचे ठरेल.
मात्र, दर घसरले म्हणजे आता खरेदी केलीच पाहिजे, असा निष्कर्ष काढणे धोकादायक ठरू शकते. लग्नसराई, सण किंवा भविष्यातील गरजांसाठी सोने घेणाऱ्या ग्राहकांनी दागिन्यांचे प्रत्यक्ष दर, शुद्धता, घडणावळ आणि जीएसटी यांची तुलना करावी. चांदीच्या बाबतीतही औद्योगिक मागणी, जागतिक आर्थिक स्थिती आणि डॉलरमधील बदल महत्त्वाचे आहेत. गुंतवणूकदारांनी एका दिवसातील किरकोळ तेजीला बाजारातील कायमस्वरूपी सुधारणा समजू नये. जागतिक बाजारातील अनिश्चितता कायम असल्याने पुढील काही सत्रांत पुन्हा चढउतार संभवतात. सोन्याची चमक पाहून घाई करणे किंवा घसरण पाहून घाबरणे, या दोन्ही गोष्टी टाळणे शहाणपणाचे ठरेल. बाजाराचा कल, स्वतःची आर्थिक क्षमता आणि गुंतवणुकीचा कालावधी तपासूनच निर्णय घ्यावा.