दीड महिन्यांच्या देखभाल-दुरुस्तीनंतर ३ नोव्हेंबरपासून सेवा पूर्ववत; ज्येष्ठ नागरिक, महिला आणि बालकांना गडदर्शनाचा मार्ग पुन्हा सुकर
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दिवाळीच्या सुट्ट्यांत रायगडावर जाण्याचा बेत आखणाऱ्या शिवभक्त आणि पर्यटकांसाठी अखेर दिलासादायक बातमी आहे. देखभाल आणि दुरुस्तीच्या कामासाठी २१ सप्टेंबरपासून बंद असलेली किल्ले रायगडावरील रोपवे सेवा ३ नोव्हेंबरपासून पुन्हा सुरू होत आहे. तब्बल दीड महिन्यांहून अधिक काळ रोपवे बंद असल्याने पर्यटकांना पायऱ्यांच्या मार्गानेच गड चढावा लागत होता. ज्येष्ठ नागरिक, महिला, लहान मुले आणि शारीरिक अडचणी असलेल्या व्यक्तींसाठी ही चढाई म्हणजे पर्यटनापेक्षा कसोटीच ठरत होती. स्वराज्याची राजधानी असलेल्या रायगडावर छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या इतिहासाचे दर्शन घेण्यासाठी येणाऱ्या अनेकांना रोपवे बंद असल्यामुळे आपला बेत पुढे ढकलावा लागला. आता सेवा सुरू झाल्याने दिवाळीच्या सुट्ट्यांमध्ये पर्यटकांची गर्दी वाढण्याची शक्यता आहे. रोपवे ही केवळ ऐषआरामाची सुविधा नाही; दुर्गदर्शन सर्व वयोगटांतील नागरिकांना शक्य करणारा तो महत्त्वाचा दुवा आहे.
रोपवे प्रशासनाने २१ सप्टेंबर ते १५ नोव्हेंबर २०२६ या कालावधीत सेवा बंद ठेवण्याची पूर्वसूचना दिली होती. मात्र देखभाल-दुरुस्तीची कामे नियोजित मुदतीपूर्वी पूर्ण झाल्याने ३ नोव्हेंबरपासून सेवा सुरू करण्याचा निर्णय झाल्याचे ताज्या वृत्तांतून स्पष्ट होते. रोपवेच्या यंत्रसामग्रीची तपासणी, तांत्रिक दुरुस्ती आणि सुरक्षाव्यवस्थेची पडताळणी या कामांसाठी सेवा बंद ठेवण्यात आली होती. रोपवेची उंची सुमारे ४२० मीटर असून, मार्गाची लांबी ७६० मीटर आहे. प्रवासासाठी साधारण चार मिनिटे लागतात. पायऱ्यांनी गड चढण्यासाठी लागणारा वेळ आणि श्रम लक्षात घेता ही सुविधा पर्यटकांसाठी किती महत्त्वाची आहे, हे वेगळे सांगण्याची गरज नाही. मात्र सेवा पुन्हा सुरू झाली म्हणजे सुरक्षेचा प्रश्न संपला, असे समजण्याचे कारण नाही. नियमित तांत्रिक तपासणी, प्रशिक्षित कर्मचारी आणि आपत्कालीन यंत्रणा सक्षम ठेवणे ही प्रशासनाची कायमची जबाबदारी आहे.
दिवाळीच्या सुट्ट्यांमध्ये रायगडावर पर्यटकांची संख्या वाढण्याची शक्यता असल्याने रोपवे सुरू होणे पर्यटन व्यवसायालाही चालना देणारे ठरेल. स्थानिक व्यावसायिक, वाहनचालक, खाद्यपदार्थ विक्रेते आणि परिसरातील सेवा पुरवठादारांना पर्यटकांच्या वाढत्या वर्दळीचा फायदा होऊ शकतो. मात्र गर्दीच्या नियोजनात ढिसाळपणा झाला, तर आनंदाच्या सहलीचे रूपांतर गैरसोयीत होण्यास वेळ लागणार नाही. तिकीटव्यवस्था, प्रतीक्षा रांगा, पार्किंग, स्वच्छतागृहे आणि पिण्याच्या पाण्याची उपलब्धता याकडेही प्रशासनाने लक्ष द्यायला हवे. रोपवे सुरू होण्याची बातमी आनंदाची असली, तरी पर्यटकांनी प्रवासापूर्वी सेवा सुरू असल्याची आणि उपलब्ध वेळांची खात्री अधिकृत संकेतस्थळावरून करावी. रायगड हा केवळ पर्यटनाचा डोंगर नाही; तो महाराष्ट्राच्या स्वाभिमानाचा इतिहास आहे. त्या इतिहासाचे दर्शन सुरक्षित, सुलभ आणि शिस्तबद्ध व्हावे, एवढीच अपेक्षा!