पुणे, सातारा, रत्नागिरीसह अनेक जिल्ह्यांत पावसाची हजेरी; ‘मुरासू’ चक्रीवादळाचा प्रभाव आणि वातावरणातील बदलांमुळे हवामान विभागाचा इशारा
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। Maharashtra Weather Updates Rain Marathi News: राज्यात एका बाजूला दुष्काळाची चिंता आणि दुसऱ्या बाजूला अचानक कोसळणाऱ्या पावसाची आपत्ती, अशी विचित्र कोंडी निर्माण झाली आहे. पुणे, सातारा, रत्नागिरी, अहिल्यानगरसह अनेक जिल्ह्यांत पावसाने जोरदार हजेरी लावली. नागरिकांची धावपळ उडाली, तर शेतकऱ्यांच्या चिंतेत भर पडली. हा परतीचा पाऊस नसून बंगालच्या उपसागरातील ‘मुरासू’ चक्रीवादळाच्या प्रभावामुळे वातावरणात बदल झाल्याचे हवामान विभागाचे शास्त्रज्ञ डॉ. एस. डी. सानप यांनी सांगितले आहे. त्यांच्या मते, चक्रीवादळामुळे तापमानात वाढ झाली असून, वातावरणाच्या वरच्या स्तरात सुमारे पाच ते दहा किलोमीटर उंचीवर असलेल्या ‘सबट्रॉपिकल वेस्टर्ली रिज’चा प्रभावही काही भागांतील पावसाला अनुकूल ठरतो आहे. परतीचा पाऊस २० ऑक्टोबरपर्यंत संपल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. म्हणजेच पावसाळ्याने निरोप घेतला म्हणून निसर्गानेही आपली जबाबदारी संपवली, असे समजण्याची चूक करू नये. आता आभाळाचे वेळापत्रक सरकारी कार्यालयासारखे राहिलेले नाही; ते कधीही बदलते आहे.
पुणे जिल्ह्यात पावसाचा जोर विशेष जाणवला. २ नोव्हेंबरच्या सकाळपर्यंतच्या २४ तासांत शिवाजीनगर येथे ४१.१ मिलिमीटर, इंदापूरमध्ये १३ सेंटीमीटर आणि बारामतीत आठ सेंटीमीटर पावसाची नोंद झाली. कर्वे रोड, चांदणी चौक, बालेवाडी, बारामती, ताथवडे आणि मुळशी परिसरात पावसाने जोर धरला. सिंहगड रोड, हडपसर, स्वारगेट, कोथरूड आणि शिवाजीनगर भागांतही रात्रीच्या सरींनी नागरिकांची तारांबळ उडवली. सातारा, कोल्हापूर, सांगली, सोलापूर, रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग परिसरातही पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली. छत्रपती संभाजीनगरसह मराठवाडा आणि विदर्भातील बहुतांश भागांत मात्र हवामान तुलनेने कोरडे राहिले. भारतीय हवामान विभागाने पुणे, सातारा, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, कोल्हापूर आदी जिल्ह्यांसाठी मेघगर्जना, विजा आणि सोसाट्याच्या वाऱ्यांसह पावसाचा यलो अलर्ट जारी केला.
या पावसामागे बंगालच्या उपसागरातील ‘मुरासू’ हे गंभीर चक्रीवादळ महत्त्वाचा घटक आहे. भारतीय हवामान विभागाच्या २ नोव्हेंबरच्या माहितीनुसार, हे वादळ दक्षिण आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीकडे सरकत होते. त्याचा प्रभाव महाराष्ट्रातील काही भागांत पावसासाठी अनुकूल वातावरण निर्माण करत आहे. मात्र चक्रीवादळाचा थेट तडाखा महाराष्ट्राला बसणार असल्याचा निष्कर्ष काढणे चुकीचे ठरेल. पुणे जिल्ह्यासाठी २ नोव्हेंबरला यलो अलर्ट देण्यात आला होता; विजांच्या कडकडाटात मोकळ्या जागेत थांबू नये, झाडाखाली आसरा घेऊ नये आणि विद्युत उपकरणांपासून सावध राहावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे. शेतकऱ्यांनी काढणी केलेले पीक झाकून ठेवावे, शेतातील अतिरिक्त पाण्याचा निचरा करावा आणि फवारणी टाळावी. पाऊस म्हणजे प्रत्येक वेळी वरदान नसते; कधी तो पिकांचे नुकसान, वाहतुकीचा खोळंबा आणि नागरिकांची गैरसोय घेऊन येतो. त्यामुळे हवामानाचा अंदाज पाहूनच नियोजन करणे शहाणपणाचे ठरेल.