जानेवारीच्या उच्चांकापासून सोन्यात २२ टक्क्यांची घसरण; चीनमधील संभाव्य विक्रीसह अमेरिकी व्याजदर, तेल आणि बॉण्ड्सचा बाजारावर दबाव
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। Gold Price News : सोन्याला सुरक्षित गुंतवणुकीचा मुकुट चढवणाऱ्यांच्या कपाळावर आता आठ्यांचे जाळे पडले आहे. जानेवारी २०२६ च्या अखेरीस एमसीएक्सवर १.७६ लाख रुपये प्रति दहा ग्रॅमचा ऐतिहासिक उच्चांक गाठणारे सोने २ नोव्हेंबरला सुमारे १.३८ लाखांवर व्यवहार करत होते. म्हणजे उच्चांकापासून जवळपास २२ टक्क्यांची घसरण! चांदीचीही चमक उतरली असून आंतरराष्ट्रीय बाजारातील दर घसरल्याने देशांतर्गत बाजारात मोठी पडझड झाली. मात्र, २ नोव्हेंबरला दोन्ही धातूंमध्ये काहीशी सुधारणा दिसली. त्यामुळे घसरणीचा प्रवास एकाच दिशेने सुरू आहे, असे म्हणणे चुकीचे ठरेल. सोन्याच्या दरांवर अमेरिकेतील व्याजदर वाढीची शक्यता, अमेरिकी सरकारी रोख्यांवरील वाढता परतावा, मध्यवर्ती बँकांच्या खरेदीतील संभाव्य मंदी, कच्च्या तेलाची महागाई आणि गुंतवणूकदारांची नफावसुली या पाच घटकांचा दबाव आहे. व्याज मिळत नसलेल्या सोन्यापेक्षा अधिक परतावा देणारे अमेरिकी बॉण्ड्स गुंतवणूकदारांना आकर्षित करत आहेत. त्यामुळे सोन्याची सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून असलेली मोहिनी काहीशी कमी झाली आहे.
या घसरणीत चीनची भूमिका चर्चेत आली आहे. स्विस वित्तसंस्था ज्युलियस बेअरचे विश्लेषक कार्स्टन मेन्के यांनी चीनमधील काही गुंतवणूकदार रोख रक्कम उभारण्यासाठी सोन्याची विक्री करत असण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. चीन सरकारने परदेशातील संपत्ती आणि ऑफशोअर ट्रस्टवर करनियम कडक केल्याने भांडवलाची जुळवाजुळव करण्यासाठी काही गुंतवणूकदार सोन्याचा साठा विकू शकतात, असा अंदाज आहे. मात्र, ही संभाव्य कारणमीमांसा आहे; चीनमधील विक्रीच जागतिक घसरणीचे मुख्य कारण असल्याचे सिद्ध झालेले नाही. रॉयटर्सच्या वृत्तानुसार, जुलैअखेर लागू झालेल्या नियमांनुसार ऑफशोअर ट्रस्टमधील उत्पन्नावर २० टक्के कर लागू होतो. दुसरीकडे, भारताने १३ मे २०२६ पासून सोन्यावरील आयात शुल्क सहा टक्क्यांवरून १५ टक्क्यांपर्यंत वाढवले. तरीही आंतरराष्ट्रीय दरातील घसरण आणि देशांतर्गत मागणीतील बदलांमुळे सोन्याचे भाव खाली आले. पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे कच्च्या तेलाचे दर वाढल्याने महागाई आणि व्याजदरवाढीची चिंता अधिक तीव्र झाली आहे.
धनत्रयोदशी, दिवाळी आणि लग्नसराईच्या तोंडावर झालेली ही घसरण खरेदीदारांसाठी संधी ठरू शकते; पण गुंतवणूकदारांनी सावध राहणे आवश्यक आहे. तज्ज्ञांच्या मते, एकरकमी मोठी गुंतवणूक करण्याऐवजी तीन ते सहा महिन्यांत चार ते सहा टप्प्यांत खरेदी करण्याचा पर्याय विचारात घेता येतो. पोर्टफोलिओतील सोन्याचे प्रमाण जोखीम आणि आर्थिक उद्दिष्टांनुसार साधारण पाच ते दहा टक्के ठेवण्याचा सल्ला दिला जातो; कमी जोखीम घेणाऱ्यांसाठी काही तज्ज्ञ दहा ते पंधरा टक्क्यांचा विचार सुचवतात. मात्र, हा सर्वांसाठी लागू होणारा नियम नाही. सोन्याचे दर आणखी घसरतील की पुन्हा उसळी घेतील, याचा निश्चित अंदाज कोणीही देऊ शकत नाही. त्यामुळे केवळ स्वस्त झाले म्हणून खरेदी किंवा महाग झाले म्हणून विक्री, हा उतावळेपणा टाळावा. सोन्याची चमक बाजार ठरवतो; पण गुंतवणुकीचा निर्णय स्वतःच्या आर्थिक क्षमतेनेच घ्यावा.