महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. ७ फेब्रुवारी २०२६ || लोणावळा :मुंबई–पुणे द्रुतगती मार्गावर पुन्हा एकदा “द्रुत” हा शब्द केवळ फलकापुरता उरला. बोरघाटात गाड्या रांगेत उभ्या, हॉर्नचा अखंड जप, आणि प्रवाशांच्या चेहऱ्यावरचा ताण—हे दृश्य आता अपघातासारखं दुर्मिळ राहिलेलं नाही, तर वीकेंडची सवय बनली आहे. तीन दिवसांपूर्वीचा गॅस टँकर अपघात, त्यानंतरचा ३२ तासांचा खोळंबा, आणि आता सुट्ट्यांची गर्दी—या सगळ्याचा हिशोब प्रवासीच चुकवत आहेत. ‘ब्लॉक’ घेऊन वाहतूक वळवली जाते, पोलिसांची शिस्तबद्ध धावपळ सुरू होते, पण गाडी पुढे सरकते ती माणसाच्या श्वासाइतकी हळू. द्रुतगती मार्गावर वेगाला ब्रेक लागतो, आणि प्रवाशांच्या मनात प्रश्न उभा राहतो—हा मार्ग वेगासाठी आहे की संयम तपासण्यासाठी?
घाटात सकाळपासूनच पुण्याकडे जाणारी वाहतूक मंदावते, मग नियंत्रणासाठी वाहतूक थांबते, वळते, पुन्हा सोडली जाते—हा सगळा खेळ कागदावर शिस्तबद्ध दिसतो, पण गाडीच्या आत बसलेल्या कुटुंबासाठी तो थकवणारा असतो. लहान मुलांची चिडचिड, वृद्धांची अस्वस्थता, वेळेवर पोहोचण्याची घाई—या सगळ्यावर उपाय म्हणून अतिरिक्त पोलिस बंदोबस्त उभा राहतो. तो गरजेचा आहे, पण पुरेसा नाही. कारण प्रश्न फक्त आजचा नाही; हा प्रश्न नियोजनाचा आहे. वीकेंड, पर्यटन हंगाम, सुट्ट्या—या सगळ्या गोष्टी नव्या नाहीत. तरीही प्रत्येक वेळी आपण “अनपेक्षित गर्दी” म्हणून आश्चर्य व्यक्त करतो. द्रुतगती मार्गावर दर काही किलोमीटरला संकट उभं राहतं आणि उत्तर म्हणून ‘ब्लॉक’ हा एकमेव मंत्र जपला जातो.
या मार्गावर दर आठवड्याला एकच कथा पुन्हा पुन्हा लिहिली जाते—वेगाची स्वप्नं आणि वास्तवाची कोंडी. अपघातानंतर व्यवस्थापन, गर्दीनंतर बंदोबस्त, आणि मग “स्थिती नियंत्रणात” अशी घोषणा. पण प्रवाशांच्या वेळेचं नुकसान, इंधनाचा अपव्यय, आणि मानसिक थकवा यांचा हिशोब कुणी मांडत नाही. द्रुतगती मार्ग फक्त वाहनांसाठी नसतो; तो माणसांसाठी असतो. आणि जेव्हा माणसाचा वेळ तासन्तास अडकतो, तेव्हा प्रश्न उभा राहतो—उपाय तात्पुरतेच का? कायमस्वरूपी नियोजन, पर्यायी मार्गांची तयारी, रिअल-टाइम व्यवस्थापन आणि स्पष्ट माहिती—यांशिवाय हा मार्ग खरंच ‘द्रुत’ होणार का? तोपर्यंत बोरघाटात रांगा लागतीलच; फरक इतकाच, की गाड्या थांबलेल्या असतील आणि प्रश्न मात्र वेगाने वाढत राहतील.