महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. ८ फेब्रुवारी २०२६ || फेब्रुवारी अजून अर्ध्यातही गेलेला नाही, आणि महाराष्ट्रात थंडीने बॅग भरायला सुरुवात केली आहे. सकाळी हलकासा गारवा, पण दुपारी सूर्य थेट अंगावर येतो—असा हा सध्या हवामानाचा विचित्र खेळ सुरू आहे. राज्यात हवामान कोरडे, आकाश निरभ्र आणि तापमान मात्र सातत्याने वर चढताना दिसत आहे. विदर्भ, मराठवाडा, पश्चिम महाराष्ट्र ते कोकण—सर्वत्र दिवसेंदिवस उष्णतेची तीव्रता वाढते आहे. कमाल तापमान ३० ते ३३ अंशांच्या पुढे झुकत असून, काही ठिकाणी तर उन्हाळ्याची चाहूल ठळकपणे जाणवू लागली आहे. हिवाळ्याच्या शेवटच्या आठवणीही आता फक्त सकाळपुरत्याच उरल्या आहेत. थंडीचा कडाका कमी झाला असला, तरी उन्हाचा मारा लवकरच नागरिकांची कसोटी पाहणार, हे स्पष्ट संकेत मिळत आहेत.
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, पुढील काही दिवस राज्यात पावसाची कोणतीही शक्यता नाही. किमान तापमान सध्या स्थिर असले, तरी दोन-तीन दिवसांत त्यातही वाढ होणार आहे. म्हणजे रात्रीचा गारवा हळूहळू कमी होत जाईल आणि दिवस-रात्र तापमानातील फरकही कमी होईल. कोरड्या हवामानामुळे आकाशात ढगांची गर्दी नाही, वाऱ्यांचा वेग मर्यादित आहे आणि वातावरणात एक प्रकारची उष्ण शांतता पसरली आहे. पुणे, मुंबईसारख्या शहरांमध्ये सकाळी थोडी थंडी आणि दुपारी चटका—हा विरोधाभास नागरिकांना रोज अनुभवायला मिळतो आहे. हवामान स्थिर असल्यामुळे कोणतीही इशारा सूचना नाही, मात्र ‘उष्णतेकडे वाटचाल’ सुरू असल्याचा हा स्पष्ट इशारा मानला जात आहे.
या बदलत्या हवामानाचा थेट परिणाम सामान्य जनजीवनावर होताना दिसतो आहे. दुपारच्या वेळी वाढणाऱ्या उष्णतेमुळे प्रवास करणाऱ्यांची गैरसोय होते आहे, तर कोकणात आर्द्रतेमुळे उकाडा अधिक जाणवतो आहे. आरोग्याच्या दृष्टीनेही हे हवामान धोक्याची घंटा ठरू शकते—दिवसा उन्हाचा चटका आणि रात्री किंचित गारवा यामुळे सर्दी, खोकला, ताप यांसारख्या तक्रारी वाढू शकतात. शेतीसाठी सध्या कोरडे हवामान पोषक असले, तरी पावसाचा दीर्घ अभाव राहिल्यास सिंचनाची गरज भासू शकते. फळबागांमध्ये तापमानातील चढ-उतारामुळे रोगराईचा धोका नाकारता येत नाही. एकंदरीत, हिवाळा संपत असल्याचा हा स्पष्ट इशारा असून, महाराष्ट्र आता उन्हाळ्याच्या दारात उभा आहे—आणि यंदा उन्हाळा वेळेआधीच आपली उपस्थिती ठसठशीतपणे दाखवत आहे.