महाराष्ट्र 24 | विशेष प्रतिनिधी | दि. १६ फेब्रुवारी २०२६ || भारताच्या ऑनलाइन बाजारपेठेत आता कृत्रिम बुद्धिमत्तेची (AI) एंट्री ‘गेमचेंजर’ ठरणार, असा विश्वास Shiprocketचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी साहिल गोयल यांनी व्यक्त केला आहे. आतापर्यंत सुमारे ४ लाख व्यवसायांना ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मवर आणण्यात यश मिळाल्याचा दावा करत, देशातील तब्बल ६ कोटी सूक्ष्म व लघुउद्योजक (MSMEs) डिजिटल क्रांतीच्या उंबरठ्यावर उभे असल्याचे त्यांनी नमूद केले. ‘इंडिया AI इम्पॅक्ट समिट’मध्ये बोलताना त्यांनी स्पष्ट केले की, AIमुळे व्यापारातील तांत्रिक अडथळे दूर होतील आणि छोट्या व्यापाऱ्यांनाही देशभरातील ग्राहकांपर्यंत सहज पोहोचता येईल.
गोयल यांच्या मते, खरे यश तेव्हाच मिळेल जेव्हा गुवाहाटीतील विक्रेता काश्मीरमधील ग्राहकाला काही मिनिटांत माल विकू शकेल. ऑर्डर मॅनेजमेंट, इन्व्हेंटरी नियोजन, किमतींचे विश्लेषण, ग्राहकांच्या पसंतीचा अभ्यास—हे सगळे निर्णय AIच्या मदतीने अधिक अचूक आणि जलद होऊ शकतात. पुढील १० वर्षांत किमान २ कोटी छोट्या व्यापाऱ्यांना डिजिटल व्यासपीठावर आणण्याचे लक्ष्य कंपनीने ठेवले आहे. मोठ्या कंपन्या वापरत असलेले प्रगत तंत्रज्ञान आता वाढत्या भारतीय ब्रँड्सनाही उपलब्ध करून देणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले. परदेशी तंत्रज्ञानावर अवलंबून न राहता भारताने स्वतःची AI प्रणाली विकसित करावी, अशीही त्यांची भूमिका आहे.
डेटा शेअरिंगबाबतही त्यांनी महत्त्वाची सूचना केली. ऑनलाइन व्यापार, कुरिअर आणि पेमेंट क्षेत्रातील कंपन्यांनी माहिती एकत्र आणल्यास अधिक सुरक्षित आणि सक्षम तंत्रज्ञान उभारता येईल, असे ते म्हणाले. रोजगारावर AIचा परिणाम काय होईल, या प्रश्नावर त्यांनी स्पष्ट केले की तंत्रज्ञानामुळे नोकऱ्या जाणार नाहीत; उलट लॉजिस्टिक्स आणि वेअरहाउसिंग क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर संधी निर्माण होतील. पुनरावृत्तीची कामे AIकडे गेल्याने कर्मचाऱ्यांचे काम ५० टक्क्यांनी हलके होईल आणि त्यांना अधिक मूल्यवर्धित कामांकडे वळता येईल.
डिजिटल अर्थव्यवस्थेला बळ देताना AI हे केवळ साधन नाही, तर स्पर्धात्मकतेचे शस्त्र ठरेल, असा सूर या चर्चेत उमटला. छोट्या व्यापाऱ्यांसाठी ही केवळ तांत्रिक सुधारणा नसून, बाजारपेठेचे दरवाजे उघडणारी नवी क्रांती ठरू शकते.