✍️ महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २८ मार्च २०२६ ।। Russia Selling Gold : जगाच्या अर्थकारणात मोठी खळबळ उडवणारी घटना घडली आहे. Russia ने तब्बल २५ वर्षांनंतर पहिल्यांदाच आपल्या तिजोरीतील प्रत्यक्ष ‘गोल्ड बार’ बाजारात विकण्यास सुरुवात केली आहे. घरातली शेवटची बचत विकावी लागते, तेव्हा परिस्थिती किती बिकट असते, याची जाणीव होते; तसंच काहीसं चित्र सध्या रशियाबाबत दिसत आहे. वाढता लष्करी खर्च, Russia-Ukraine War आणि पाश्चात्य देशांचे आर्थिक निर्बंध यामुळे रशियाची आर्थिक कोंडी झाली आहे. एकेकाळी तेल-गॅसवर बहरलेली अर्थव्यवस्था आता कमकुवत होत असून उत्पन्न घटत चालले आहे, तर खर्चाचा आकडा मात्र नियंत्रणाबाहेर गेला आहे. त्यामुळेच रोख रकमेची गरज भागवण्यासाठी रशियाने थेट सोन्याच्या साठ्याकडे हात घातला आहे.
या सोन्याच्या विक्रीचा वेगही लक्षवेधी आहे. २०२६ च्या केवळ दोन महिन्यांतच रशियाने मोठ्या प्रमाणावर सोने बाजारात उतरवले आहे—जानेवारीत सुमारे ३ लाख औंस आणि फेब्रुवारीत २ लाख औंस, म्हणजेच जवळपास १४ टन सोने विकले गेले. यापूर्वी सोन्याचे व्यवहार बहुतांश कागदोपत्री स्वरूपात होत असत, पण आता प्रत्यक्ष ‘गोल्ड बार’ विक्रीला आल्याने बाजारात खळबळ माजली आहे. विशेष म्हणजे, सध्या जागतिक बाजारात सोन्याचे दर उच्चांकावर आहेत. या चढ्या भावाचा फायदा घेत रशिया जास्तीत जास्त रोख उभा करण्याचा प्रयत्न करत आहे. म्हणजेच, ही केवळ मजबुरी नसून एक रणनीतीही आहे—महागात विक्री करून युद्धखर्च भागवण्याची.
मात्र, या घडामोडींमुळे जागतिक बाजारात चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. रशिया अजूनही जगातील मोठ्या सोन्याच्या साठा असलेल्या देशांपैकी एक आहे. जर त्यांनी सातत्याने मोठ्या प्रमाणावर सोने विक्री केली, तर जागतिक बाजारात पुरवठा वाढून सोन्याच्या किमतींवर दबाव येऊ शकतो. तसेच, ‘सेफ्टी कुशन’ म्हणून ठेवलेला साठा कमी होत गेल्यास रशियाची आर्थिक ताकदही कमकुवत होऊ शकते. दुसरीकडे, या विक्रीतून मिळणाऱ्या पैशामुळे युद्ध अधिक काळ चालण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे आता सर्वांचे लक्ष एका प्रश्नाकडे लागले आहे—रशियाच्या या पावलामुळे सोन्याच्या किमती खरोखर घसरणार का, की उलट जागतिक अस्थिरतेमुळे त्या आणखी वाढणार?