महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १० मे २०२६ ।। होर्मुझ सामुद्रधुनीत पुन्हा एकदा बारुदाचा वास दरवळू लागला आहे. जगाच्या इंधननाडीत समजल्या जाणाऱ्या या समुद्री मार्गावर अमेरिका आणि इराण आमनेसामने उभे ठाकल्याने मध्यपूर्वेत युद्धाचे ढग अधिकच गडद झाले आहेत. अमेरिकन सैनिकांनी इराणच्या दोन तेलवाहू टँकर्सवर हल्ला करून ती निकामी केल्याची माहिती समोर आली असून या घटनेने आंतरराष्ट्रीय राजकारणात मोठी खळबळ उडाली आहे. ‘एपी’ वृत्तसंस्थेच्या वृत्तानुसार, रात्रभर या परिसरात भीषण गोळीबार सुरू होता. समुद्राच्या काळ्या पाण्यावर क्षेपणास्त्रांच्या ज्वाळा चमकत होत्या आणि जगाचे लक्ष त्या दिशेने खिळले होते. त्यातच संयुक्त अरब अमिरातीने इराणकडून ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ला झाल्याचा दावा केला आहे. त्यामुळे आधीच पेटलेल्या संघर्षाच्या भट्टीत आणखी तेल ओतले गेले आहे. एका बाजूला महासत्ता अमेरिकेचा दबदबा, तर दुसऱ्या बाजूला इराणचा आक्रमक पवित्रा — या दोन हट्टी शक्तींनी आता संपूर्ण जगालाच धास्तावून सोडले आहे.
अमेरिकन लष्करी अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, इराणच्या या तेलवाहू टँकर्सने अमेरिकेची नाकेबंदी तोडण्याचा प्रयत्न केला होता. पण समुद्रावर पहारा देणाऱ्या अमेरिकन नौदलाने हा डाव उधळून लावला. याआधीही होर्मुझ परिसरात नौदलाच्या तीन जहाजांवरील हल्ले अमेरिकेने परतवून लावत इराणी लष्करी तळांवर जोरदार प्रत्युत्तर दिले होते. २८ फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर संयुक्त हल्ला केल्यानंतर या संघर्षाने अधिकच विक्राळ रूप धारण केले. त्यानंतर इराणने जगासाठी अत्यंत महत्त्वाचा असलेला होर्मुझ समुद्रमार्ग बंद केला आणि त्याचा फटका थेट जागतिक अर्थव्यवस्थेला बसू लागला. पेट्रोल-डिझेलचे दर गगनाला भिडले, तर अनेक देशांच्या उद्योगधंद्यांची धडधड वाढली. जगाच्या अर्थचक्राला फिरवणाऱ्या तेलाच्या टँकरांभोवती आता रणगाड्यांची सावली फिरताना दिसत आहे. व्यापाराच्या समुद्रात युद्धाचे वादळ उठले की त्याचे तडाखे अखेर सामान्य जनतेलाच बसतात, हे पुन्हा स्पष्ट झाले आहे.
दरम्यान, या संघर्षावर अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबिओ यांनी इराणला कठोर इशारा दिला आहे. “अमेरिकन हितांना धक्का दिल्यास जशास तसे उत्तर दिले जाईल,” असे त्यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले. दुसरीकडे इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी अमेरिकेची कारवाई चिथावणीखोर आणि युद्धविरामाचे उल्लंघन करणारी असल्याचा आरोप केला आहे. पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी दोन्ही देशांशी संपर्क साधून शांततेचे प्रयत्न सुरू असल्याचे सांगितले असले, तरी परिस्थिती हाताबाहेर जात असल्याची भीती वाढत आहे. अणुकार्यक्रम, समुद्री नाकेबंदी आणि तेलपुरवठा या तीन ठिणग्यांनी आता जगाच्या राजकारणात मोठा स्फोट घडवण्याची चिन्हे दिसत आहेत. समुद्रात सुरू झालेली ही गोळीबाराची भाषा जर थांबली नाही, तर उद्या जगभरातील बाजारपेठा, अर्थव्यवस्था आणि सामान्य माणसाच्या खिशातही युद्धाची आग धगधगताना दिसेल.