गुजरातच्या प्रतिचक्रवाताने पावसाला अडवला मार्ग; शेतकरी, नागरिक आणि प्रशासनाची नजर आता पुढील चार दिवसांवर
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १२ जून २०२६ ।। महाराष्ट्रात मान्सून दाखल झाला, ढोल-ताशे वाजले, हवामान खात्याने नकाशांवर हिरव्या रेषा ओढल्या, पण आता या मान्सून महाराजांनी जणू राज्याच्या सीमेवरच मुक्काम ठोकला आहे. दोन दिवसांपासून त्यांची गाडी हर्णे आणि सोलापूरच्या पुढे सरकतच नाही. आकाशात ढगांची गर्दी दिसते, वातावरणात पावसाचा सुगंध दरवळतो, पण थेंब मात्र जमिनीवर पडायला तयार नाहीत. त्यामुळे राज्यातील लाखो नागरिकांची अवस्था लग्नाची वरात दारात येऊनही वर न पोहोचल्यासारखी झाली आहे. उकाड्याने आधीच जनतेची कोंडी केली असताना, मान्सूनच्या या संथ चालीने लोकांचा संयम सुटू लागला आहे.
या संपूर्ण प्रकारामागे गुजरात आणि उत्तर अरबी समुद्रावर सक्रिय असलेला प्रतिचक्रवात खलनायक ठरला आहे. हा हवामानातील अदृश्य पहारेकरी मान्सूनच्या वाटेत उभा ठाकला असून, तो कोरडी हवा खेचून आणत आहे. परिणामी पावसाचे ढग तयार होण्याआधीच त्यांची दमछाक होत आहे. हवामान तज्ज्ञांच्या भाषेत हे वैज्ञानिक कारण असले, तरी सामान्य माणसाच्या भाषेत सांगायचे तर पावसाच्या रथाचे घोडेच थकले आहेत. ढग आहेत, आकाश काळवंडते आहे, पण त्यांच्याकडे बरसण्यासाठी आवश्यक ती ताकदच उरलेली नाही. त्यामुळे मान्सूनचा वेग मंदावला असून राज्यात उष्णतेची झळ कायम आहे.
दरम्यान, हवामान खात्याने काही जिल्ह्यांना यलो अलर्ट जारी केला आहे. रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, कोल्हापूर, सातारा तसेच नागपूर, वर्धा, अमरावती, अकोला, चंद्रपूर आणि गडचिरोली या भागांत विजांच्या कडकडाटासह पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. मात्र ही सर सर्वदूर समाधान देणारी नाही. मुंबई, ठाणे, रायगड, पुणे, नाशिक आणि छत्रपती संभाजीनगर परिसरात अधूनमधून सरी कोसळू शकतात, पण खरी मान्सूनी दमदार बरसात अजूनही दूरच आहे. त्यामुळे शहरातील नागरिक घामाघूम होत आहेत, तर ग्रामीण भागात शेतकऱ्यांच्या नजरा आभाळाकडे खिळल्या आहेत.
शेतकऱ्यांसाठी ही परिस्थिती अधिक चिंताजनक आहे. अनेक भागांत पेरणीसाठी जमीन तयार आहे, बियाणे घरात सज्ज आहेत, पण मातीत पुरेशी ओल नसल्याने शेतकरी हातावर हात ठेवून बसले आहेत. कृषी तज्ज्ञांनी घाईघाईने पेरणी न करण्याचा सल्ला दिला असला, तरी प्रत्येक दिवसाबरोबर चिंता वाढत आहे. मात्र हवामान विभागाने दिलासा देणारा अंदाजही व्यक्त केला आहे. पुढील तीन ते चार दिवसांत वातावरण अनुकूल होण्याची शक्यता असून, प्रतिचक्रवाताचा प्रभाव कमी होताच मान्सून पुन्हा वेग पकडेल. तोपर्यंत महाराष्ट्राला उकाड्याचा हा अखंड अध्याय सहन करावाच लागणार आहे. पावसाची चाहूल लागली आहे, आता फक्त त्याच्या आगमनाची प्रत्यक्ष नोंद बाकी आहे.