धमक्या, क्षेपणास्त्रे आणि सूडाच्या घोषणांनी मध्यपूर्व पुन्हा धगधगली; मुत्सद्देगिरी मागे, विनाशाची भाषा पुढे.
महाराष्ट्र २४ ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १४ जुलै २०२६ ।। अमेरिका-इराण संघर्षाचा पट आता रणांगणापुरता मर्यादित राहिलेला नाही; तो थेट जगातील सर्वोच्च नेत्यांच्या जीवावर उठणाऱ्या धमक्यांपर्यंत पोहोचला आहे. तेहरानमधून प्रकाशित होणाऱ्या सरकारी नियंत्रणाखालील एका वृत्तपत्राने अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प, इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांच्यासह १३ पाश्चात्त्य नेत्यांची कथित ‘हिट लिस्ट’ प्रसिद्ध करून जगाला हादरवून सोडले आहे. “अचानक मृत्यूसाठी तयार राहा” अशा शब्दांत दिलेली ही धमकी म्हणजे राजकारणाचा नव्हे, तर विवेकाचा पराभव आहे. युद्धाच्या धुरात सत्य आधी हरवते, असे म्हणतात; आता तर माणुसकीचाच पत्ता लागत नाही. जे देश सभ्यता, कायदा आणि जागतिक शांततेच्या घोषणा करतात, त्यांच्याच भोवती सूड, रक्त आणि धमक्यांचे वादळ घोंघावत असल्याचे चित्र उभे राहिले आहे.
या पोस्टरमध्ये ट्रम्प आणि नेतन्याहू यांच्या प्रतिमांवर स्नायपरचे लक्ष्य दाखवण्यात आले असून, इतर अनेक पाश्चात्त्य नेत्यांनाही कैद्यांच्या वेशात दर्शवण्यात आले आहे. इराणचे माजी सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या हत्येसाठी या नेत्यांना जबाबदार धरत बदला घेण्याची भाषा वापरण्यात आली आहे. दुसरीकडे अमेरिकेनेही सौम्य शब्दांचा मार्ग सोडून कठोर इशारे दिले आहेत. ट्रम्प यांनी “माझ्या हत्येचा प्रयत्न झाला तर इराणचा संपूर्ण विनाश करू,” असा इशारा दिला आहे. दोन महासत्तांच्या या शब्दयुद्धात मुत्सद्देगिरीची भाषा हरवली असून, धमक्यांची स्पर्धाच सुरू झाली आहे. जेव्हा नेते संवादाऐवजी विध्वंसाची भाषा बोलू लागतात, तेव्हा गोळ्या सुटण्यापूर्वीच शांततेचा मृत्यू झालेला असतो.
दरम्यान, अमेरिकेने इराणमधील अनेक लष्करी ठिकाणांवर मोठ्या प्रमाणात हवाई आणि क्षेपणास्त्र हल्ले केल्याचा दावा केला आहे. त्याला प्रत्युत्तर म्हणून इराणने आखाती देशांवर अमेरिकेला मदत केल्याचा आरोप करत आक्रमक भूमिका घेतली आहे. होर्मुझ सामुद्रधुनी, तेल व्यापार, जागतिक अर्थव्यवस्था आणि मध्यपूर्वेतील सुरक्षा यांवर या संघर्षाचे दूरगामी परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. युद्ध हे कधीच एका सीमेत राहत नाही; त्याचे पडसाद इंधनाच्या किमतींपासून शेअर बाजारापर्यंत आणि सर्वसामान्यांच्या स्वयंपाकघरापासून जागतिक अर्थव्यवस्थेपर्यंत पोहोचतात. म्हणूनच हा संघर्ष केवळ दोन देशांचा उरलेला नाही, तर संपूर्ण जगाच्या चिंतेचा विषय बनला आहे.
इतिहास सांगतो, तलवारीने जिंकलेली लढाई शेवटी चर्चेच्या टेबलावरच संपते. मात्र त्या टेबलापर्यंत पोहोचेपर्यंत हजारो निरपराधांचे आयुष्य उद्ध्वस्त झालेले असते. धमकीच्या पोस्टरांनी, क्षेपणास्त्रांच्या माऱ्याने किंवा सूडाच्या घोषणांनी कोणताही देश महान होत नाही; उलट जग अधिक अस्थिर बनते. आज गरज आहे ती विवेकाची, संयमाची आणि संवादाची. कारण युद्ध पेटवणे सोपे असते, पण त्याची राख विझवण्यासाठी पिढ्या खर्ची पडतात. जगातील महासत्तांनी हा धडा वेळेत शिकला नाही, तर इतिहास पुन्हा एकदा रक्ताने लिहिला जाईल.