सोन्यात ₹२,७५५ तर चांदीत ₹१२,२५६ ची घसरण; गुंतवणूकदारांसाठी खरेदीची नवी संधी?
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २७ जुलै २०२६ ।। सोन्याचा भाव वाढला की बाजारात आनंदाची लाट, आणि घसरला की चिंतेचे वातावरण—हे चित्र वर्षानुवर्षे कायम आहे. पण गेल्या वीस दिवसांत घडलेली घसरण ही केवळ आकड्यांची नाही, तर गुंतवणूकदारांच्या मानसिकतेलाही प्रश्न विचारणारी आहे. ६ जुलै ते २४ जुलै २०२६ या कालावधीत २४ कॅरेट सोन्याच्या दरात प्रति १० ग्रॅम तब्बल ₹२,७५५ ची घट झाली, तर चांदीचा दर प्रति किलो ₹१२,२५६ ने खाली आला. इंडियन बुलियन अँड ज्वेलर्स असोसिएशन (IBJA) च्या आकडेवारीनुसार, ६ जुलै रोजी ₹१,४५,५१२ असलेला सोन्याचा दर २४ जुलैला ₹१,४२,७५७ वर आला. त्याचप्रमाणे ₹२,३१,८१२ प्रति किलो असलेली चांदी ₹२,१९,५५६ वर घसरली. काही दिवसांपूर्वी विक्रमी उंचीवर पोहोचलेल्या या दोन्ही मौल्यवान धातूंनी अचानक उतरती कळा का धरली, हा आता बाजारातील सर्वात मोठा प्रश्न ठरला आहे.
बाजारातील चढ-उतारांना भावनांपेक्षा अर्थकारण जास्त जबाबदार असते. आंतरराष्ट्रीय बाजारात डॉलरची मजबुती, अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदरांबाबतची भूमिका, नफावसुली आणि जागतिक गुंतवणूकदारांचा बदलता कल यामुळे सोन्यावर दबाव वाढला आहे. सुरक्षित गुंतवणुकीचा पर्याय म्हणून सोन्याकडे पाहिले जात असले, तरी जागतिक बाजारातील अनिश्चिततेत गुंतवणूकदार वेळोवेळी नफा काढून इतर मालमत्तेकडे वळतात. त्यामुळे किंमतींमध्ये चढ-उतार होणे स्वाभाविक असते. दुसरीकडे चांदी ही औद्योगिक वापराशीही निगडित असल्याने उत्पादन क्षेत्रातील मागणी आणि जागतिक आर्थिक वातावरणाचाही तिच्या दरांवर थेट परिणाम होत असतो. त्यामुळे चांदीतील घसरण सोन्यापेक्षा अधिक तीव्र दिसून येत आहे.
२४ जुलै रोजीच्या दरानुसार, २४ कॅरेट सोन्याचा भाव प्रति १० ग्रॅम ₹१,४२,७५७, २३ कॅरेट ₹१,४२,१८५, २२ कॅरेट ₹१,३०,७६५, १८ कॅरेट ₹१,०७,०६८ आणि १४ कॅरेट सोन्याचा दर ₹८३,५१३ इतका नोंदवण्यात आला. शनिवार आणि रविवारी इंडियन बुलियन अँड ज्वेलर्स असोसिएशनकडून अधिकृत दर जाहीर केले जात नाहीत, त्यामुळे पुढील व्यवहार सोमवारपासून नव्या दरांनुसार सुरू होतील. तज्ज्ञांच्या मते, सणासुदीचा हंगाम जवळ येत असल्याने पुढील काही आठवड्यांत दागिन्यांची मागणी वाढू शकते. त्यामुळे ही घसरण किती काळ टिकेल, याकडे संपूर्ण सराफा बाजाराचे लक्ष लागले आहे.
सोन्याच्या दरातील घसरण म्हणजे कायमस्वरूपी स्वस्ताईचा काळ, असा निष्कर्ष काढणे धोक्याचे ठरू शकते. जागतिक भू-राजकीय घडामोडी, कच्च्या तेलाच्या किमती, चलनवाढ, डॉलरचा निर्देशांक आणि मध्यवर्ती बँकांची धोरणे यावर सोन्या-चांदीचे भाव सतत बदलत असतात. त्यामुळे आजची घसरण उद्याच्या तेजीची नांदीही ठरू शकते. ज्यांना दीर्घकालीन गुंतवणूक करायची आहे, त्यांच्यासाठी ही किंमत संधी असू शकते; मात्र केवळ भाव घसरले म्हणून घाईघाईने निर्णय घेण्यापेक्षा बाजारातील कल, आर्थिक परिस्थिती आणि स्वतःच्या आर्थिक उद्दिष्टांचा विचार करूनच गुंतवणूक करणे अधिक शहाणपणाचे ठरेल.